Navigation

DİSK-AR: İşsizlik Düşmüyor, Çırak-Stajyer Sayısı Artıyor

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Dairesi DİSK-AR, Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK’in Temmuz 2017 için açıkladığı Hanehalkı İşgücü Araştırması ile İŞKUR’un Ekim 2017 işe yerleştirme istatistiklerini ve SGK Haziran 2017 sigortalı verilerini değerlendirdi. Bu değerlendirmeyi bir rapor halinde kamuoyu ile paylaşan DİSK-AR, hükümetin iddialarının aksine işsizliğin azalmadığını, zorunlu sigortalı çalışan sayısının azaldığını, çırak, stajyer ve kursiyer sayısının arttığını ortaya koydu.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Dairesi DİSK-AR, Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK’in Temmuz 2017 için açıkladığı Hanehalkı İşgücü Araştırması ile İŞKUR’un Ekim 2017 işe yerleştirme istatistiklerini ve SGK Haziran 2017 sigortalı verilerini değerlendirdi. Bu değerlendirmeyi bir rapor halinde kamuoyu ile paylaşan DİSK-AR, hükümetin iddialarının aksine işsizliğin azalmadığını, zorunlu sigortalı çalışan sayısının azaldığını, çırak, stajyer ve kursiyer sayısının arttığını ortaya koydu.


Tablo: Sigortalı Sayısındaki Değişim (4/a Kapsamı) (Ocak 2017-Haziran 2017)

Ocak 2017 Haziran 2017 Fark
Aktif sigortalı 15.048.220 16.108.258 1.060.038
Zorunlu sigortalı 13.932.664 14.009.873 77.209
Çırak, Stajyer ve Kursiyerler 710.640 1.689.473 978.833
Diğer Sigortalılar 404.916 408.912 3.996

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Jülide Sarıeroğlu, yılbaşından bu yana istihdam seferberliği kapsamında işverenlerin 1 milyon istihdam sağladıklarını ileri sürüyor ve işverenlere teşekkür ediyor. Ancak bu iddialar gerçeği yansıtmıyor. Rapora göre zorunlu sigortalı işçi sayısı 265 bin azaldı. Çırak, stajyer ve kursiyer sayısı 1,3 milyon arttı. Geniş tanımlı işsizlik oranı %17,7’ye, işsiz sayısı 6,1 milyona çıktı. Kentlerde her dört gençten biri işsizken, genç kadın işsizlik oranı %27,5 oldu. DİSK-AR’ın raporunda şu değerlendirmelere yer veriliyor:

  • TÜİK verilerine göre dar tanımlı ve mevsimsel etkilerden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 11,2 olarak gerçekleşti. Mevsimsel etkilerden arındırılmış işsiz sayısı ise 3 milyon 558’e yükseldi.
  • TÜİK’e göre istihdamda son bir yılda 1 milyon 122 bin kişilik bir artış yaşandı ancak bu artışın büyük bölümü stajyer, çırak ve kursiyerlerden oluşmaktadır. TÜİK istatistikleri istihdamda yaşanan artışın gerçek nedenlerini ortaya koymamaktadır.
  • SGK verilerine bakıldığında istihdamda yaşanan artışın gerçek yüzü ortaya çıkmaktadır.
  • SGK verilerine göre çırak, stajyer ve kursiyer sayısı son bir yılda (Haziran 2016-Haziran 2017) 1 milyon 304 bin artarken, zorunlu sigortalı sayısında (4/a) ise 265 bin kişilik azalma yaşandı.
  • İstihdam teşviklerini izleyebileceğimiz İŞKUR verilerine göre 2017 Ocak-Eylül döneminde İŞKUR tarafından işe yerleştirilenlerin sayısı 792 bin oldu. Bu sayı geçen yılın aynı dönemine göre 222 bin kişi artış gösterdi. İŞKUR’un işe yerleştirme oranı ise düştü.
  • Geniş tanımlı işsiz sayısı 6,1 milyon, geniş tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 17,7 olarak gerçekleşti.
  • Kadın işsizliği 0,6 puan artarak 14,6’ya yükseldi.
  • Genç kadın işsizlik oranı bir önceki yılın Temmuz ayına göre 2,9 puan artarak yüzde 27,5’e yükseldi.
  • En hızlı artan işsizlik türü ise tarım dışı genç kadın işsizliği oldu. Tarım dışı genç kadın işsizliği 4,7 puan artarak 36,3’e yükseldi
  • Temmuz 2017 döneminde mevsimsellikten arındırılmış genç (15-24 yaş arası) işsizliği bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,4 puan artarak yüzde 21,7’ye yükseldi.
  • Ne istihdam ne de eğitimde olan gençlerin oranı (NEET) 26,7’ye yükseldi.

Tablo: İŞKUR Başvuruları ve İşe Yerleştirmeler (Ocak-Eylül 2017)


2016 (Ocak-Eylül) 2017 (Ocak-Eylül) 2016-2017 Fark 2016-2017 Artış Oranı
Başvuru 2.495.771 3.552.735 1.056.964 42,3
İşe Yerleştirme 570.346 791.542 221.196 38,7
İşe Yerleştirme Oranı 22,8 22,2

Tablo: Geniş Tanımlı İşsizlik


İşsiz Türü Temmuz 2017
Dar tanımlı işsizler 3.443
Ümitsiz işsizler 612
İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar 1.646
Zamana bağlı eksik istihdam 322
Mevsimlik çalışanlar 77
Toplam 6.100

İstihdam artışı değil çocuk işçi sömürüsü!

Çırak, stajyer ve kursiyerler iş hukukuna göre işçi sayılmıyor. İşverenler onları çok ucuza çalıştırıyor, yoğun sömürüye tabi tutuyor. Ancak sıra istihdam rakamlarını şişirmeye gelince çırak, stajyer ve kursiyerler de hesaba katılıyor. Ocak-Haziran 2017 döneminde yaşandığı iddia edilen 1 milyondan fazla istihdam artışının yüzde 92’si çırak, stajyer ve kursiyerlerden oluşuyor. İŞKUR, çırak, stajyer ve kursiyer çalıştıran işverenlere yoğun teşvikler sağlıyor, genç işçi sömürüsünün önünü daha da açıyor.

DİSK-AR’ın raporunda şu açıklamalara yer veriliyor:

“Bilindiği gibi hükümet Şubat 2017’den başlayarak büyük bölümünü İŞKUR kaynaklarından sağlayarak var olan istihdam teşviklerine yenilerini ekledi ve her yeni istihdam için asgari ücret düzeyinde sigorta primi ve vergilerin tümü için destek sağlamaya başladı. Bu teşvik programı “milli istihdam seferberliği” olarak adlandırıldı. 2017’de sağlanan yoğun istihdam teşviklerine rağmen İŞKUR tarafından 2017’nin ilk dokuz ayında 791 bin kişi işe yerleştirildi. 2016’nın ilk altı ayında ise 570 bin kişi işe yerleştirilmişti.

“2016 yılı Ocak-Eylül döneminde İŞKUR’a 2 milyon 495 bin başvuru yapılırken, bu sayı 2017 Ocak-Eylül döneminde 3,5 milyonu aştı. İstihdam teşvikleri İŞKUR’a başvuru sayısını ve işgücü piyasalarına girişi arttırdı. İŞKUR başvuruları bir yıl içinde yüzde 42 oranında arttı. İşe yerleştirmeler ise daha sınırlı kaldı. İŞKUR 2016 Ocak-Eylül döneminde 570 bin kişiyi işe yerleştirirken, 2017 Ocak-Eylül döneminde 791 bin kişiyi işe yerleştirdi.”

DİSK-AR, işsizliğin azaltılması ve istihdamda kalıcı ve güvenceli artış sağlanması için önerini şu şekilde sıraladı:

  • İşbaşında eğitim adı altında çırak, stajyer ve kursiyerlerin ucuz işgücü deposu olarak kullanılması uygulamasına son verilmelidir.
  • “Herkesin çalışması için, herkesin daha az çalışması” ilkesi doğrultusunda haftalık çalışma süresi gelir kaybı olmaksızın 37,5 saate, fazla mesailer için uygulanan yıllık 270 saat sınırı, 90 saate düşürülmelidir.
  • Uluslararası çalışma normları doğrultusunda herkese en az bir ay ücretli yıllık izin hakkı tanınmalıdır.
  • İstihdam artışlarında kamunun payı dikkate değerdir. Kamu istihdamının artırılması, kamuda eğreti ve güvencesiz çalışma biçimleri yerine, kadrolu ve güvenceli istihdam artışının sağlanması yaşamsal önemdedir. Kamu girişimciliği ve hizmetleri istihdam yaratacak şekilde yeniden ele alınmalı ve kamuda personel açığı derhal kapatılmalıdır.
  • Güvencesiz çalışma biçimlerine son verilmeli, tüm taşeron işçilere kadro verilmelidir. Kamu taşeron işçileri kamu işçisi olarak kadroya alınmalıdır.
  • Uluslararası Çalışma Örgütü ILO’nun “insana yaraşır iş” yaklaşımı temelinde herkese güvenceli ve nitelikli işler sağlanmalıdır.
  • Kiralık işçilik yasası (6715) Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmelidir.
  • Sendikal hak ve özgürlüklerin kullanımı güvence altına alınmalı, sendikal barajlar kaldırılmalı, herkesin sendika hakkını özgürce kullanabilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
  • Toplum yararına çalışma programları kapsamında çalıştırılanlar daimî işçi statüsüne geçirilmelidir.
  • İşsizlik Sigortası Fonunun amaç dışı kullanımına son verilmelidir
  • Kadın istihdamının arttırılması ve işsizliğinin azaltılması için işgücü piyasalarındaki cinsiyetçi uygulamalara son verilmeli, ev içi bakım hizmetleri devletin gereken nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetlerini sağlaması ile kadının üzerinden alınmalıdır.
16 Ekim 2017

UİD-DER Aylık Bülteni

Son Eklenenler

  • Gebze’de faaliyet gösteren bir fabrikada 10 yılı aşkın süredir çalışan bir metal işçisiyim. Malumunuz yakın bir zamanda bizlerin onayının olmadığı bir toplu sözleşme, sendikamız Birleşik Metal-İş Genel Merkez yöneticileri tarafından imzalandı. MESS...
  • Bildiğiniz gibi Ocak ayı işçilerin zam ayıdır. Her işyerinde zam sohbetleri olur. Bizim fabrikada da zam oranı ne kadar olacak diye merakla bekleniyordu. Nihayetinde maaşların ödendiği gün geldi ve işçi arkadaşlar bordolarını aldılar. Yapılan zammı...
  • İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) işçileri, yönetimin değişmesinin ardından, AKP’nin bir örgütü gibi hareket eden Hak-İş’e bağlı Hizmet-İş’ten istifa etmeye başladılar. Belediye-İş’e üye olan işçiler, işyerlerinde çoğunluğu sağlamalarına rağmen...
  • F-35 savaş uçaklarının motor parçalarının üretildiği Kale Pratt&Whitney Uçak Motor Sanayi fabrikasında çalışan işçiler, sendikalaştıkları için işten atılmış ve direniş başlatmışlardı. İzmir Gaziemir Ege Serbest Bölge girişini direniş alanına...
  • Geçtiğimiz günlerde ekonomik kriz nedeniyle yaşanan intihar vakalarına bir yenisi daha eklenmiş, Antalya Manavgat’ta Halit Yılmaz adlı işçi, arkasında “borçlarımı ödeyemiyorum” notu bırakarak canına kıymıştı. İki çocuk babası Yılmaz’ın iki bankaya...
  • Adamın biri 50 katlı bir binanın üzerinden yere doğru düşüyormuş. Her kattan geçişi sırasında kendini rahatlatmak için “şimdiye kadar her şey yolunda, şimdiye kadar her şey yolunda, şimdiye kadar her şey yolunda ...” diye söyleniyormuş. Yere çarpana...
  • İzmir Gaziemir Ege Serbest Bölgesinde SF Trade Tekstil işçileri ile Kale Pratt&Whitney Uçak Motor Sanayi fabrikası işçileri, Tekirdağ'da Megam Tekstil işçileri, İzmir'de Bergama Belediyesi işçileri ile Tariş Yemta Yem Hayvancılık fabrikası...
  • Yaşadığımız dünyada paranın egemenliğine dayalı kapitalist sistem hüküm sürüyor. Bu sistemde tüm üretim araçlarının sahibi patronlar sınıfıdır. Fabrikalardan makinelere, topraktan ulaşım araçlarına, gazetelerden televizyon kanallarına her şey...
  • Merhaba arkadaşlar. Biz bir grup taşeron sağlık işçisiyiz, çalıştığımız hastanede sorunlarımız gün geçtikçe artıyor. Sağlık sistemindeki çıkmazlar sebebiyle hastaya ve çalışana eziyet katlanılamaz noktaya ulaştı. Çeşitli nedenlerle sağlık hizmetine...
  • Kimimiz lisede, kimimiz üniversitede okuyor. Kimimiz işsizliğin yıkıcı etkisiyle boğuşuyorken günde 10-12 saat ağır koşullarda çalışıyor, iliklerine kadar sömürülüyor kimimiz. Memleketlerimiz farklı, adlarımız farklı… Fakat bizi birbirimize bağlayan...
  • Korku canlılara has bir duygudur. Korkunun kaynağında tek başına olduğunu düşünmek, kendini güvende hissetmemek yatar. İnsanlar korkuya kapıldıklarında kendilerince bazı savunma mekanizmaları geliştirirler. Bunlardan bir tanesi de uyanık görünmeye...
  • İş Hukukunda Zorunlu Arabuluculuk 1 Ocak 2018’den bu yana uygulanıyor. Zorunlu arabuluculuk, iş mahkemelerinin yükünü ve birikmiş dava dosyalarını azaltacağı, işçilerin alacaklarını çok daha kısa sürede alacağı propagandasıyla pazarlandı. İşveren...
  • Âdem Yarıcı isimli işsiz baba valilik önünde benzin döküp kendisini yaktı. Âdem kendisini yakana kadar kimseler onun hakkında hiçbir bilgiye sahip değildi. Âdem Yarıcı’nın son sözleri “çocuklarım aç” oldu. Kendileri işsiz, çocukları aç olan...