Navigation

Buradasınız

Krizin Faturası Yine Çalışanlara! Saldırının Gerekçesi Yine Pandemi

THY Yönetim Kurulu Başkanı İlker Aycı ile Hava-İş Sendikası Genel Başkanı Ali Kemal Tatlıbal, 28 Ağustosta Vahdettin Köşk’ünde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yönlendirmesiyle bir araya geldi ve yaklaşık 30 bin THY çalışanını ilgilendiren bir protokol imzaladı. Böylelikle aylardır süren danışıklı dövüş “çözüme” kavuşturuldu. Bu çözüme göre; Eylül 2019-Eylül 2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalanmış 26. Dönem Toplu İş Sözleşmesi, “pandemi koşullarına uyarlama” gerekçesiyle değiştirildi. İmzalanan protokolle 1 Eylül 2020’den itibaren geçerli olmak üzere pilotların ücretleri %50; kabin çalışanlarının ücretleri %35; THY yer çalışanlarının ücretleri ise %30 düşürüldü, yani gasp edildi.

THY Yönetim Kurulu Başkanı İlker Aycı ile Hava-İş Sendikası Genel Başkanı Ali Kemal Tatlıbal, 28 Ağustosta Vahdettin Köşk’ünde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yönlendirmesiyle bir araya geldi ve yaklaşık 30 bin THY çalışanını ilgilendiren bir protokol imzaladı. Böylelikle aylardır süren danışıklı dövüş “çözüme” kavuşturuldu.

Bu çözüme göre; Eylül 2019-Eylül 2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalanmış 26. Dönem Toplu İş Sözleşmesi, “pandemi koşullarına uyarlama” gerekçesiyle değiştirildi. İmzalanan protokolle 1 Eylül 2020’den itibaren geçerli olmak üzere pilotların ücretleri %50; kabin çalışanlarının ücretleri %35; THY yer çalışanlarının ücretleri ise %30 düşürüldü, yani gasp edildi.

Havacılık sektöründe son 25 yılda tüm dünyada çok hızlı bir büyüme yaşanmış, özellikle de uçucu personelde yetişmiş nitelikli işgücü açığı ortaya çıkmıştı. Bu durum ücretlerin diğer sektörlere göre daha yüksek seyretmesine yol açmış, işgücü açığı, şirketlerin ücretleri aşağı çekmesine engel olmuştu. Sektörde nitelikli işgücü yetişmesinin hem çok yüksek maliyetli olduğunu, hem de çok uzun yıllar sürdüğünü de unutmamak gerekir. Şirket bünyesinde pilotluk eğitimi alan bir çalışan, şirketine 140 bin avro yani bugün itibariyle 1 milyon 232 bin lira borçlanmakta, yıllar boyu çalışıp ücretinden yapılan kesinti ile kendi eğitim borcunu ödemektedir.

THY, siyasi iktidarla koordineli biçimde yürüttüğü operasyonlar sonucu havacılık sektöründe örgütlü sendikanın yönetimini ele geçirmişti. Ancak sektördeki deneyimli/vasıflı işgücünün başka ülkelerde çok daha yüksek ücretlerle iş bulabilme olanağı vardı. Bu yüzden THY ve iktidar, türlü entrikalarla sendika yönetimini değiştirmiş, sendikanın başına kendisini “reisin adamı” diye tanımlayan birisi gelmesine rağmen çalışanların ücret ve çalışma koşullarını fazla geriletememişti.

2020 dünya ekonomik krizinin kaynağı pandemi olmasa da pandemi üzerinden pompalanan korku ve pandemi sebebiyle ülkeler arası seyahat kısıtlamaları, uluslararası hava taşımacılığı üzerinde yıkıcı bir etki yarattı. Krizden önce personel eksikliği yaşayan, farklı ülkelerden yetişmiş pilot, kabin personeli transfer eden şirketler birden bire muazzam bir işgücü fazlasıyla karşı karşıya kaldılar. THY, çalışanlarının ücretlerini azaltmak için bundan daha iyi bir fırsat bulamazdı.

THY’nin uçuşların büyük kısmını iptal ettiği Nisan, Mayıs, Haziran aylarında çalışanlar, kısa çalışma ödeneğinden aldıkları parayla geçinmeye çalıştılar. Temmuz ve Ağustos aylarında ise ancak bir kısım personel birkaç gün çalıştı ve çalıştığı kadarıyla sınırlı bir ücret alabildi. THY’nin yerde çalışmaya devam eden az sayıda personelinin yanı sıra “bazı üst düzey yöneticilerin” uçuşların durduğu aylar boyunca yüklü maaşlarını almaya devam ettikleri; kısa çalışma ödeneğine talim etmedikleri biliniyor. Yine de Nisan-Temmuz döneminde THY’nin personel gideri %79 oranında azaldı. Tüm bu aylar boyunca THY yönetimi ve sendika, çalışanların durumunu netleştirecek bir anlaşmaya gitmekten ısrarla kaçındılar. THY, çalışanlarına ücret ödememeyi, kısa çalışma ödeneğine mahkûm etmeyi tercih etti.

Bu tercihin başka sebepleri de var elbette. Ücretlerin %30 ila %50 arası oranlarda düşürüleceği aylar önce zikredilmişti. Ancak çalışanların böylesi bir indirime itiraz edemeyecek hale getirilmeleri gerekiyordu. Bundan 6 ay önce THY çalışanlarına böyle bir protokolle ücretlerinin %30-%50 arası oranlarda düşürüleceği söylenseydi “deli saçması” diye karşılar, gülüp geçerlerdi. Aylar boyunca kısa çalışma ödeneği ile terbiye edildiler; pandemi korkusuyla, işlerini kaybetme korkusuyla yaşadılar; ücretsiz izin ihtimali ile yüzleştirildiler, baskı gördüler. Sendika başkanını çalışanlardan onay almadan hiçbir protokolü imzalamaması hususunda uyarmak için sendikaya giden pilotlar disiplin cezalarıyla karşılaştılar…

Ne kadar deneyimli ya da vasıflı olurlarsa olsunlar örgütsüzleşen, mücadeleden uzak durması sağlanan bir sınıf kesiminin birkaç ay içerisinde nasıl “terbiye edilebildiğinin” hazin bir örneğidir yaşananlar. Kapitalist sistemde hiçbir vasıf, işçilere ilelebet güvence sağlamaz. Sermaye ile emek arasındaki çelişki ortadan kalkmaz!

Örgütsüz işçiler karşısında sermayenin ne kadar saldırgan olabildiğine bir kez daha şahit oluyoruz. Etki ve tepki bir doğa yasasıdır. Sermayenin bu saldırıları mutlaka bir karşılık bulacaktır. Bu saldırılara işçi sınıfının ne zaman nasıl yanıt vereceğini muktedirler bugünden hesaplayamaz. Sermaye sınıfı yaşayacak ve görecek!

5 Eylül 2020

Sınıfın Penceresinden

  • Binlerce yıl ötelerden günümüze uzanan yapılar, aslında bizlere emeğin serüvenini anlatır. Tüm zenginlik doğanın ve emeğin ürünüdür. Emektir doğadaki zenginliği işleyip dönüştüren. Ta Firavunların Mısır’ından Roma’ya, Hindistan’dan Korkunç İvan’ın Moskova’sına kadar… Dillere destan olmuş şehirleri kuran emektir. Piramitler, saraylar, kanallar, katedraller, sarnıçlar, kemerler, tapınaklar… Emektir bugünün insanını dahi hayrete düşüren tüm bu yapıları yaratan yegâne güç!
  • İnsanlar var olalı beri emek harcadılar, ürettiler, üretiyorlar. Beslenmek, barınmak ve hayatta kalmak çok zordu. Doğa hem bütün ihtiyaçları barındırıyordu ama hem de bunlara ulaşmak ciddi bir emek gerektiriyordu. Çeşitli aletlerin yardımıyla kendi güçlerini kullanan insanlar, zamanla doğada var olan suyun, hayvanların, rüzgârın gücünü kullanmayı keşfettiler. Böylece ihtiyaçlarını üretmek, yaşamlarını sürdürmek çok daha kolay oldu. İnsanın üretim sürecindeki gelişimi hep devam etti. Üretim sürecine makineler girdi, ilk makineler…
  • Kadına yönelik şiddet, kadın cinayetleri durmaksızın artarken emekçi kadınlar aynı sorulara cevap arıyor: Kadına yönelik şiddetin önüne neden geçilemiyor? Şiddet neden artıyor? Siyasi iktidarın temsilcileri şiddetin nedeninin eğitimsiz, cahil, vicdansız, merhametsiz, öfkesini kontrol edemeyen, ailevi ve ahlâki değerlere sahip çıkamayan kişiler olduğunu söylüyor. Erkekleri vicdanlı ve merhametli olmaya çağırıyorlar. Söylenen sözler ilk anda kulağa hoş gelebilir ama kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin artmasının sebebi tam da siyasi iktidarın aileyi korumak adına kadınların haklarına saldırması ve erkek egemen zihniyeti körüklemesidir.
  • George Floyd, “nefes alamıyorum” diye inliyordu ama ırkçı polis umursamadı ve onu acımasızca öldürdü. Floyd’a yapılan bu muamele, kara derililerin değişmeyen kara bahtı, bitmeyen çilesidir. Yüzlerce yıl boyunca Afrika’dan Amerika’ya köle olarak satıldılar bir hayvan ya da bir eşya gibi. İnsan yerine konmayan, aşağılanan, horlanan siyahlar onlarca kez isyan ettiler ve sonunda 1861’de başlayan Amerikan İç Savaşı sonrasında kölelikten kurtuldular. Özgürlüklerine kavuşan siyahların gözleri daha bir ışıl ışıl parlamaya başladı. Ne var ki, o umutlu bakışlardaki ışıltı çok geçmeden solduruldu, tam bir vahşetle karşı karşıya bırakıldılar.
  • Siyasi iktidarın temsilcileri halkın gözüne baka baka yalan söylüyor, bunu da politik uyanıklık ve iş bilme olarak pazarlıyorlar. Gülerek liranın dolar karşısında değer kaybetmesinin halkı ilgilendirmediğini söyleyen Bakan Albayrak, belli ki milyonları istediği gibi aldatabileceğini düşünüyor. Şüphe yok ki bu konuşmanın ardında kibir ve emekçileri aptal yerine koyma vardır. Enflasyon ve işsizlik verilerinin çarpıtılması da aynı bakış açısının ürünü değil mi?

Son Eklenenler

  • İşçiler ağır koşullar altında, uzun saatler boyunca çalışıyorlar. Milyonlarca işçi iş güvencesi olmadan, her an işten atılma korkusuyla canını dişine takarak çalışıyor. Üretim baskısı da cabası. MT Reklam işçileri de yıllarca benzer sorunlar...
  • Çukurova bölgesindeki Adana, Mersin, Tarsus, Ceyhan işçi dernekleri, tarım işçilerine “işe çıkmama” çağrısında bulundu. Akdeniz İhracatçı Birlikleri (AKİB) ile yaptıkları görüşmelerde işçi yevmiyeleri konusunda anlaşma sağlayamadıklarını duyuran...
  • Merhaba emekçi kardeşlerim. Ben UİD-DER’li emekçi bir anneyim. UİD-DER’le tanıştığım günden bu yana İşçi Dayanışması’ndan, UİD-DER’in sitesinden okurdum grev ve direniş haberlerini. Ama kendim hiç gitmemiştim. Çarşamba günü benim için farklı bir gün...
  • Çalıştığımız işyerinde kısa bir süre önce başımızdan geçenleri sizinle paylaşmak istedik. Sağlık personeli olarak çalıştığımız rehabilitasyon merkezinde sürekli baskı ve mobbinge maruz kalıyoruz. Koronavirüs sonrası patronların üzerimizdeki baskısı...
  • Ben kamuda çalışan bir öğretmenim, eğitim işçisiyim yani... Geçtiğimiz günlerde Maya Okulları patronu ve aynı zamanda Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk maaşlarımız ile ilgili bir açıklama yaptı. Bu açıklama ile yoksulluk sınırının altında çalışan biz...
  • Türkiye gibi Şili’nin tarihi de kanlı askeri darbelerle doludur. Şili halkı büyük acılar çekmiş bir halktır. 11 Eylül 1973’te ABD emperyalizminin desteklediği ordu; işçilerden, emekçilerden, gençlerden yana olan Sosyalist Allende hükümetini devirdi...
  • Türkiye’de 1970’li yıllar işçilerin daha örgütlü olduğu ve kendilerine daha çok güvendikleri yıllardı. Yükselen işçi hareketi, yaygınlaşan ve kazanımla sonuçlanan grevler, direnişler patronlar sınıfına korku veriyordu. İşçiler arasında mücadeleci...
  • Koronavirüs bahanesiyle biz işçilerin haklarına saldırılırken çocuklarımızın eğitimi de bu saldırının bir parçası olarak askıya alınıyor, yeni eğitim öğretim yılı kocaman belirsizliklerle başlıyor. Özel okullar zinciri sahibi olan Milli Eğitim...
  • Ben tekstil atölyesinde çalışan bir işçiyim. 60-70 civarında işçi çalışıyor bu atölyede. Sayıyı tam veremememin nedeni bu işçilerin bir kısmının sigortasız göçmen işçilerden ve gündelik işçilerden oluşması… Patronumuz koronavirüs yasakları ve...
  • Bu ülke, Türk’ünden Kürt’üne, Alevi’sinden Sünni’sine, Ermeni’sinden Rum’una, haksız savaştan kaçıp kendine yurt yuva kurmaya çalışan Suriyelisine birçok işçinin-işsizin birlikte yaşadığı bir ülke. Tüm dünyada olduğu gibi bu ülkede de işsizlik,...
  • Sendikalı oldukları için işten çıkarılan Cargill işçileri, eylemlerine devam ediyor. Şirketin Ataşehir’deki Merkez Ofisi önünde gece-gündüz sürdürdükleri direnişi, her pazartesi günü ABD menşeli nişasta bazlı şeker üreticisi Cargill’in bir...
  • Bakırköy Belediyesinde çalışan DİSK’e bağlı Genel-İş sendikası üyesi yüzlerce işçi, 14 Eylülde hakları için eylem yaptı. Belediyenin çeşitli birimlerinde çalışan işçiler, gasp edilen toplu sözleşme haklarını talep ederken Kısa Çalışma Ödeneği ve...
  • Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın doların yükselmesiyle ilgili yaptığı akla ziyan açıklama pek çok işçi gibi metal işçisi olan bizleri de şaşkına çevirmişti. Bakana göre dolarla maaş almadığımız için dolarla bir işimiz olamazdı! Bir grup...

UİD-DER Aylık Bülteni