Navigation

Buradasınız

Krizin Faturası Patronlara

Krizin Faturası Patronlara! Dört Kişilik Ailenin İhtiyacına Göre Asgari Ücret!

İşçi Dayanışması Bülteni, No: 129
Krizle birlikte enflasyon sıçramalı olarak yükseldi ve ücretlerimiz artan hayat pahalılığı karşısında hızla eridi. Yani birkaç ay öncesine göre çok daha fazla yoksullaşmış olduk. Şimdi eriyen ücretlerimizin önce telafi edilmesi, sonra da bunun üzerine ek zam yapılması gerekiyor. Aksi halde, isterse enflasyon oranında zam yapılsın, reel ücretlerimiz düşmüş olacak. Bir başka ifadeyle, elimize geçen para miktarı artmasına rağmen satın alma gücümüz gerileyecek.

Krizle birlikte enflasyon sıçramalı olarak yükseldi ve ücretlerimiz artan hayat pahalılığı karşısında hızla eridi. Yani birkaç ay öncesine göre çok daha fazla yoksullaşmış olduk. Şimdi eriyen ücretlerimizin önce telafi edilmesi, sonra da bunun üzerine ek zam yapılması gerekiyor. Aksi halde, isterse enflasyon oranında zam yapılsın, reel ücretlerimiz düşmüş olacak. Bir başka ifadeyle, elimize geçen para miktarı artmasına rağmen satın alma gücümüz gerileyecek.

Türkiye’de milyonlarca işçi asgari ücrete çalıştırılıyor. Asgari ücretin sadece 50, 100 ya da 150 lira üzerinde ücret alanları da eklediğimizde, bu sayı 10 milyonu aşıyor. Dolayısıyla asgari ücrete yapılacak zam son derece önemlidir. Toplu sözleşme dönemi geldiği zaman, patronlar, asgari ücrete yapılan zammı işçi sendikalarının önüne koyuyorlar. Milyonlarca işçinin ücreti asgari ücret esas alınarak arttırılıyor. Bu nedenle, sendikalı sendikasız, işli işsiz, sektör fark etmeksizin milyonlarca işçi için asgari ücret en büyük toplu sözleşme anlamına geliyor.

Fakat siyasi iktidar ve patronlar sınıfı, her zam döneminde “ekonominin gerçeklerini de unutmamak lazım” diyerek karşımıza çıkıyorlar. Üstelik bu yıl garip bir durum var. Siyasi iktidar hem “kriz miriz yok” diyor, hem de fazladan beklenti içinde olmayın diyor. Çünkü ülkenin ve ekonominin gerçekleri var! Bunun Türkçe meali, siyasi iktidarın sermaye sınıfının çıkarlarını gözeteceği ve ona göre hareket edeceğidir. Bir eli yağda bir eli balda olanlar, saraylarda ve yalılarda yaşayanlar, aşırı lükse boğulanlar hayat çizgilerini değiştirmeye yanaşmıyorlar. Ama “aynı gemideyiz” diyerek, alın teri döken milyonlardan fedakârlık bekliyorlar. Cumhurbaşkanı, devasa cumhurbaşkanlığı bütçesinin yanı sıra asgari ücretin tam 29 katı maaş alsın ama fedakârlığı yine biz yapalım! Adalet bunun neresinde?

Kârlarına bizi ortak etmediler ama şimdi krizin faturasını bize kesiyorlar. Krizi biz yaratmadık, öyleyse faturasını neden biz ödüyoruz? Bunu asla kabul etmemeliyiz. Bizim elimizde sadece ücretimiz var. Kârlarından ödün vermesi ve krizin faturasını ödemesi gerekenler patronlar sınıfıdır.

Siyasi iktidar yıllardır Türkiye’yi “Çin gibi” yapmaktan söz ediyor. Çin’de işçi ücretleri son derece düşük… İşçiler uzun saatler boyunca köle gibi çalışıyor ve sefalet koşullarında yaşıyorlar. Bu sayede Çin ekonomisi büyüyor. Yani işçilerin sömürüsü ve sefaleti, patronlar için muazzam zenginlik anlamına geliyor. AKP iktidarı, hızla bu hedefine yaklaşıyor. DİSK’in yaptığı araştırmaya göre, 2016’da Türkiye’de brüt asgari ücret 484 ABD doları iken, Çin’de ortalama 299 dolardı. 2018’de Türkiye’de brüt asgari ücret 383 dolara gerilerken, Çin’de ortalama 306 dolara yükseldi. Şu an itibariyle Türkiye’de asgari ücret 300 dolar civarındadır. Oysa bu yılın Ocak ayında asgari ücret 427 dolardı. Asgari ücret uçurumdan düşercesine değer kaybetmiştir ve eski düzeyine gelebilmesi için bile 700 lira zam yapılması gerekiyor. Ama iktidar, üreten milyonların durumunu umursamıyor.

Türkiye’de asgari ücret, hiçbir zaman gerçek anlamda bir asgari ücret olmamış, daima işgücü maliyetinin altında kalmıştır. Bir örnekle açalım: Aslında her malın/ürünün bir değeri olduğu gibi işçilerin patronlara sattığı emek gücünün de bir fiyatı/değeri var. Evet, kapitalizm denen sömürü sisteminde işçilerin patronlara sattığı emek gücü bir metadan başka bir şey değildir. İşçi, emek gücünü satar ve karşılığında bir ücret alır. İşçinin çalışabilmesi için yemesi, içmesi, dinlenmesi gerekiyor. Ama bu yetmez. İşçinin moral açıdan kendini çalışmaya hazır hissetmesi için tatile, tiyatroya, sinemaya, konsere, pikniğe vb. gitmesi yani topluma karışarak sosyalleşmesi de gerekiyor. İşçi, aynı zamanda ailesinin bakımını da üstlenmek zorundadır. İşte teoride tüm bu giderleri karşılayacağı varsayılan ücrete asgari ücret deniyor. Bundan ötürü Asgari Ücret Tespit Komisyonu, asgari ücreti tanımlarken şöyle diyor: Asgari ücret, “işçilere normal bir çalışma günü karşılığı olarak ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücrettir.”

Peki, bugünkü asgari ücretle bu ihtiyaçları karşılamak mümkün mü? Elbette hayır! Her şeyden önce asgari ücret dört kişilik bir aile üzerinden değil, bekâr bir işçi esas alınarak hesaplanıyor. Net asgari ücret 1451 liradır. 152 liralık Asgari Geçim İndirimi ise devletin işçiye ödediği bir paradır, ücretin içinde değildir. İstanbul başta olmak üzere, evli ve iki çocuk sahibi bir işçi bu ücretle nasıl hayatta kalabilir? Oysa dört kişilik bir ailenin yalnızca açlık sınırında yaşayabilmesi için asgari bin 942 liraya ihtiyaç var. Aynı ailenin yoksulluk sınırı ise 6 bin 328 liradır. Bu rakamlar asgari ücretin nasıl bir sefalet ücreti olduğunu göstermiyor mu? Milyonlarca işçi fazla mesaiye kalmadan, kredi kartı kullanmadan, borcu borçla çevirmeden geçinemiyor. Fazla mesaiyle birlikte iş saatleri uzuyor ve işçilerin tüm yaşamı çalışmayla tükenip gidiyor. Daha iyi beslenmek, daha iyi giyinmek, kültürel ve sosyal faaliyetlerde bulunmak işçiye haram! Yani bize üretmek ama kölece çalışıp sefalet koşullarında yaşamak düşüyor.

Biz yoksullaşırken ve yaşam koşullarımız her geçen gün kötüleşirken, patronlar sınıfı ve tepemizdeki efendiler zenginleşmeye devam ediyorlar. Üretilen toplam değerden işçi ücretlerine düşen pay her sene azalıyor. AKP iktidarı, yıllardır kişi başına milli gelirin arttığını söyleyerek hepimizin zenginleştiğini söylüyor. Bir yıl boyunca üretilen toplam değer tüm nüfusa bölünüyor ve kâğıt üzerinde herkesin geliri artmış gösteriliyor. Yani tam bir sahtekârlık! Nitekim gerçek rakamlar bu sahtekârlığı açıkça ortaya koyuyor. DİSK’in yaptığı araştırmaya göre, 1999’dan 2018’e kadar kişi başına reel milli gelir yüzde 91 oranında artmıştır. Eğer bu artış asgari ücrete yansıtılsaydı, 2018’in başında asgari ücretin net 1451 lira değil, 2100 lira olması gerekirdi. Aradaki farkın patronlar sınıfının cebine gittiği açık değil mi?

Siyasi iktidar ve sermaye sınıfı aynı taraftadır ve işçi sınıfına karşı birlikte hareket ediyorlar. Krizi gerekçe gösterip, işten atma tehdidini kullanarak asgari ücreti düşük tutmaya çalışıyorlar. Ne yazık ki işçilerin birlik olamadığı bugünkü koşullarda bu tehdit etkili olabiliyor. Oysa birlik olmaz ve bu tehditlere boyun eğersek, patronlar sınıfının her istediğini yapmak zorunda kalırız. Zaten yıllardır aynı tehdidi kullanarak ücretleri baskılıyor, çalışma koşullarını ağırlaştırıyor ve iş saatlerini fiilen uzatıyorlar.

Kardeşler, sermaye sınıfı bugüne kadar bizi sömürerek kârına kâr kattı. Kârlarına bizi ortak etmediler ama şimdi krizin faturasını bize kesiyorlar. Krizi biz yaratmadık, öyleyse faturasını neden biz ödüyoruz? Bunu asla kabul etmemeliyiz. Bizim elimizde sadece ücretimiz var. Kârlarından ödün vermesi ve krizin faturasını ödemesi gerekenler patronlar sınıfıdır. Fedakârlık yapması gereken biz yoksullar değil, lüks ve ihtişam içinde yaşayan iktidardakilerdir.

Öyleyse bir kez daha tekrarlayalım: Önce kayıplarımız karşılanmalı ve sonra da asgari ücret dört kişilik bir ailenin temel ihtiyaçlarını karşılayacak bir düzeye yükseltilmelidir.

21 Aralık 2018

Sınıf, Emek, Tarih, Yaşam

Sınıfın Penceresinden

  • Binlerce yıl ötelerden günümüze uzanan yapılar, aslında bizlere emeğin serüvenini anlatır. Tüm zenginlik doğanın ve emeğin ürünüdür. Emektir doğadaki zenginliği işleyip dönüştüren. Ta Firavunların Mısır’ından Roma’ya, Hindistan’dan Korkunç İvan’ın Moskova’sına kadar… Dillere destan olmuş şehirleri kuran emektir. Piramitler, saraylar, kanallar, katedraller, sarnıçlar, kemerler, tapınaklar… Emektir bugünün insanını dahi hayrete düşüren tüm bu yapıları yaratan yegâne güç!
  • İnsanlar var olalı beri emek harcadılar, ürettiler, üretiyorlar. Beslenmek, barınmak ve hayatta kalmak çok zordu. Doğa hem bütün ihtiyaçları barındırıyordu ama hem de bunlara ulaşmak ciddi bir emek gerektiriyordu. Çeşitli aletlerin yardımıyla kendi güçlerini kullanan insanlar, zamanla doğada var olan suyun, hayvanların, rüzgârın gücünü kullanmayı keşfettiler. Böylece ihtiyaçlarını üretmek, yaşamlarını sürdürmek çok daha kolay oldu. İnsanın üretim sürecindeki gelişimi hep devam etti. Üretim sürecine makineler girdi, ilk makineler…
  • Kadına yönelik şiddet, kadın cinayetleri durmaksızın artarken emekçi kadınlar aynı sorulara cevap arıyor: Kadına yönelik şiddetin önüne neden geçilemiyor? Şiddet neden artıyor? Siyasi iktidarın temsilcileri şiddetin nedeninin eğitimsiz, cahil, vicdansız, merhametsiz, öfkesini kontrol edemeyen, ailevi ve ahlâki değerlere sahip çıkamayan kişiler olduğunu söylüyor. Erkekleri vicdanlı ve merhametli olmaya çağırıyorlar. Söylenen sözler ilk anda kulağa hoş gelebilir ama kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin artmasının sebebi tam da siyasi iktidarın aileyi korumak adına kadınların haklarına saldırması ve erkek egemen zihniyeti körüklemesidir.
  • George Floyd, “nefes alamıyorum” diye inliyordu ama ırkçı polis umursamadı ve onu acımasızca öldürdü. Floyd’a yapılan bu muamele, kara derililerin değişmeyen kara bahtı, bitmeyen çilesidir. Yüzlerce yıl boyunca Afrika’dan Amerika’ya köle olarak satıldılar bir hayvan ya da bir eşya gibi. İnsan yerine konmayan, aşağılanan, horlanan siyahlar onlarca kez isyan ettiler ve sonunda 1861’de başlayan Amerikan İç Savaşı sonrasında kölelikten kurtuldular. Özgürlüklerine kavuşan siyahların gözleri daha bir ışıl ışıl parlamaya başladı. Ne var ki, o umutlu bakışlardaki ışıltı çok geçmeden solduruldu, tam bir vahşetle karşı karşıya bırakıldılar.
  • Siyasi iktidarın temsilcileri halkın gözüne baka baka yalan söylüyor, bunu da politik uyanıklık ve iş bilme olarak pazarlıyorlar. Gülerek liranın dolar karşısında değer kaybetmesinin halkı ilgilendirmediğini söyleyen Bakan Albayrak, belli ki milyonları istediği gibi aldatabileceğini düşünüyor. Şüphe yok ki bu konuşmanın ardında kibir ve emekçileri aptal yerine koyma vardır. Enflasyon ve işsizlik verilerinin çarpıtılması da aynı bakış açısının ürünü değil mi?

Son Eklenenler

  • Manisa’nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014’te 301 madenci iş cinayetinde yaşamını kaybetmişti. Katliamın ardından açılan davada aralarında Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan’ın da bulunduğu tutuklu 5 sanık için 15 yıldan 22...
  • 2019 yılına emekçilerin dünyanın dört bir yanında ekonomik krize, yoksulluğa, yolsuzluğa ve adaletsizliğe karşı isyanları damga vurmuştu. Bir isyan yılı olan 2019’da öğrenciler de iklim değişikliğine karşı mücadeleye giriştiler. 15 yaşındaki Greta...
  • Salgın… Sokağa çıkma yasakları, kapanan restoranlar, mağazalar... Büyüyen online alışveriş firmaları… Bu firmalarda çalışanların ve kuryelerin artan iş yükü ve solan yaşamlar… Sokakta, caddede, her taraftan vızır vızır geçen, iki tekerlek üzerinde...
  • Çiftçiler Ayakkabı fabrikasında çalışan işçiler patronun keyfi uygulamalarına, yaptığı haksızlıklara karşı defalarca seslerini duyurmaya çalışmış, ancak yönetim duymazlıkdan gelmişti. Bu yaşananlar karşısında işçiler Deriteks sendikasında örgütlenme...
  • 2022 yılında Katar’da düzenlenecek Dünya Kupası için uluslararası müsabakalar yakın zamanda başladı. Müsabakalar sırasında ve sonrasında Almanya, Norveç, Hollanda ve İrlanda başta olmak üzere bazı ulusal ekiplerin gündeminde turnuvanın oynanacağı...
  • Nisan ayı başında çeşitli sektörlerden işçiler olarak buluştuk. Covid-19 pandemisi bahane edilerek patronların haklarımızı nasıl da fütursuzca gasp ettiğini konuştuk. Aynı zamanda yine bu süreçte mücadele ederek haklarını koruyabilen işçilerin...
  • ABD’nin Alabama eyaletinde Warrior Met şirketinin kömür madenlerinde çalışan 1100 maden işçisi greve çıktı. Amerika Birleşik Maden İşçileri Sendikası’na (UMWA) üye işçiler, talep ettikleri ücretin kabul edilmemesi karşısında 1 Nisanda iş bıraktı.
  • Gece-gündüz, salgın-hastalık demeden marketten evlere, restoranlardan işyerlerine her türlü ihtiyacı taşıyan kuryeler, motorlarını ve bisikletlerini bu kez adil bir ücret ve daha iyi çalışma koşulları için sürdü. Özellikle salgın sürecinde payına...
  • Üzgünüm çocuğum, üzgünüm./ Alamadığım oyuncaklara,/ Yaşayamadığın çocukluğa,/ Alışamadığın açlığa!/
  • Pandemiyi işçilerin haklarını gasp etmenin fırsatına çeviren patronların elindeki en kullanışlı silahın Kod 29 olduğunu sürecin başından beri vurguluyoruz. Zaman içinde emekçilerin gözünde teşhir olan Kod 29’a yönelik Aile, Çalışma ve Sosyal...
  • Pandemi süreci başladığından beri Kod 29 ile işten çıkarılan işçilerin sayısı 200 bini buldu. İşçi sınıfına karşı genel bir saldırıya dönüşen Kod 29’a karşı mücadele sürüyor. İstanbul’da PTT, Sinbo, Tur Assist ve Bayrampaşa Belediye işçileri,...
  • İnsan, toplumsal iletişim aracı olarak dil ve yazının yanı sıra sembollere de başvurur. Semboller duygu, düşünce ve hayalleri etkili şekilde anlatabilmenin, toplumsal aidiyet duygusunu güçlendirmenin aracıdır. Döneme, coğrafyaya, kültüre göre...
  • AKP’li belediye yönetimi tarafından işten atılan İstanbul Bayrampaşa Belediye işçileri hakları için mücadele ediyor. Aralarında işyeri temsilcilerinin de bulunduğu pek çok işçi, 30 aydır gasp edilen toplu iş sözleşmesinden doğan haklarını talep...

UİD-DER Aylık Bülteni