Navigation

Buradasınız

“Gazap Üzümleri” Film Gösterimi


UİD-DER Bostancı şubesinde 17 Aralık Pazar günü, dostlarımızla birlikte “Gazap Üzümleri” adlı filmi izledik. Önce filmi hatırlatan kısa bir konuşma yapıldı. Film eski ama içeriği bakımından etkisinden bir şey yitirmeyen bir filmdi. Çünkü filme konu olan emek-sermaye çelişkisi bugün de hâlâ devam ediyor. İzlediğimiz Film John Steinbeck’in Gazap Üzümleri romanından sinemaya aktarılmıştı. Romanlarında (Bitmeyen Kavga, Fareler ve İnsanlar vs.) işçilerin mücadelelerini, yaşamlarını, çalışma koşullarını, hayallerini, umutlarını kısacası işçilere dair ne varsa yalın bir dille anlatan John Steinbeck’in kendisi de aynı zamanda bir ırgat çocuğu. Bu kitabında Steinbeck, 1929 yılında dünya çapında yaşanan ekonomik krizin sonucunda topraksız kalan köylülerin nasıl işçileştiğini ve göçlerini anlatır. Krize rağmen işçiler arasındaki dayanışma ve bilinçlenme arzusu yok olmamıştır. Filmi izledikten sonra hep beraber sohbet ettik. Sohbet konuları ağırlıklı olarak şu başlıkları içeriyordu:

Krizlerin tek sorumlusu kapitalist düzendir!

1929 yılı tarihe büyük ekonomik krizin yaşandığı yıl olarak geçti. Bu krizin tek sorumlusu kapitalist düzendi. Kapitalizm yaşadığı krizi atlatabilmek için, işçi sınıfının ve emekçi halkın haklarına saldırmış ve uluslar arasında kanlı savaşlar hazırlanmıştır. Kriz dünyada 50 milyon insanın işsiz kalmasına, dünyadaki toplam üretimin %42 oranında ve dünya ticaretinin de %65 oranında azalmasına neden olmuştu. Milyonlarca insan açlık, yoksulluk ve sefalet içerisinde yaşamaya mahkûm oldu. Kapitalist krizin tek bir nedeni vardı: Aşırı üretim. Kapitalistler üretimi kâr elde etmek için gerçekleştirir. Bu üretim plansız ve rekabete dayalıdır. İşçi sınıfı, bir avuç azınlığın elinde toplanan sermayeyi daha da büyütmek üzere çalışmaya mahkûm kılınır. Sömürülen çoğunluğun aç ve işsiz kalması kapitalistlerin umurunda değildir. Üretilenler tüketilmediğinde, satılmadığında kriz çanları çalmaya başlar.

İşte filmde, bu krizin etkilerini yaşayan Amerikalı işçilerden bir kesit anlatıldı. Amerikalı işçilerin verdikleri mücadeleler, örnek derslerle doludur. 1 Mayıs’ı, 8 Mart’ı dünya işçi sınıfına kazandıranlar Amerikalı işçiler olmuştur. Bugün bu dev, örgütsüz ve dağınıktır. Ama onun birleşmesi demek, dünya burjuvazisinin kâbusu demektir. Bu örgütlülüğü başarmak içinde enternasyonalist bir önderliğe ihtiyacımız var.

Göç etmek sorunlarımızı çözmez!

Gazap Üzümleri bir yanıyla da göçü, göçmen işçiliği anlatıyor. Tıpkı taşı toprağı altın diyerek İstanbul’a gelen yahut Avrupa’yı tek kurtuluş yolu olarak görerek 60’lı yıllardan bu yana göç eden bu topraklardaki işçiler gibi Amerikalı işçiler de kriz zamanı Kaliforniya’yı kurtuluş olarak görmekteydiler. Kriz boyunca Amerika’da 3 milyon insan oradan oraya bir iş bulma umuduyla göç etmiştir. Aslına bakarsak burjuvazi her dönem bize bir kurtuluş yolu olarak iş, şehir, ülke değiştirmeyi göstermektedir. Oysa kurtuluşumuzun yolu filmde de çok güzel anlatıldığı gibi; iş, şehir veya ülke değiştirmek değil, sistemi değiştirmekten geçiyor. Kapitalist sömürü düzenine karşı militan bir mücadele verilmeden hiçbir sorunumuz ortadan kalkmayacaktır.

İş ilanları!

Filmde, borçları nedeniyle topraklarına ve evlerine bankalar ve kapitalistler tarafından el koyulduktan sonra göç etmek zorunda kalan işçiler, gittikleri her yerde iş ilanlarına rastlıyorlardı. Fakat aynı ilandan milyonlarcası basılmıştı ve alınacak olan işçi sayısıysa bini bile aşmıyordu. Bu, bugün Türkiyeli işçilerin de yaşadığı sorunlardan birisi değil mi? İş yok işsiz çok. Eğer işsizsek sabah kalktığımızda yaptığımız ilk şey bir gazete almak ve iş ilanlarına bakmak ya da evden erkenden çıkıp fabrikalara, atölyelere, bürolara giderek form doldurmaktır. Bir iş için yüzlerce kişi başvurduğunda, kapitalist doğal olarak kendisi için en az maliyete mal olanı işe alır. İşsizlik büyüdükçe iş bulmak zorlaşıyor, ücretler aşağıya çekiliyor. Filmde bir mola sırasında elindeki ilanı gösteren bir işçi “bundan hepimizde var, böylece ücretler aşağıya çekiliyor, bunları size benim kaybettiğim gibi sizin de bir yılı bu umutla kaybetmemeniz için anlatıyorum” diyordu.

İnsan her yaşta değişir!

Filmde anne olağanüstü fedakârlıklarla aileyi bir arada tutmaya çalışıyordu. Fakat film boyunca gördük ki ataerkil aile parçalanıyor, eski ilişkiler yok olup gidiyordu. Aile üyeleri bir bir değişime uğruyordu. Bu değişimi yaşayanlardan birisi de anne idi. Yaşadıkları yoksulluk, sürekli oradan oraya göç ediş, karşılaşılan tüm zorluklar anneyi de değiştirmişti. O yaşadıkları sayesinde tüm korkularını yenmişti. Dışarıda sadece düşmanlarla dolu bir dünya olmadığının farkına vardığını söyleyerek, “ölümlerden doğacaklarını” dile getiriyordu. Annenin yaşadığı dönüşümü görünce mücadelenin, bilinçlenmenin, dönüşümün yaşının olmadığını görüyor insan.

Tom ve papaz!

Tom haksızlığa tahammül edemeyen bir kişidir. Annesinin de bilinçlenmesinde önemli bir rol oynayan Tom, gittikleri yerlerde karşılaştıkları haksızlıklara karşı her zaman kavga etmiştir. Daha sonraları Tom, hayatını tam anlamıyla işçi sınıfının mücadelesine adamıştır. Nasıl ki Tom annesinin bilinçlenmesinde rol oynadıysa papaz da onun bilinçlenmesinde büyük rol oynuyordu. Ekonomik krizin işçilerdeki etkilerini, açlığı, yoksulluğu, sefaleti, işçilerin evsiz kalmasını gören papaz, burjuvazinin ne denli acımasız olduğunu anlar ve saf değiştirir. Daha sonraları portakal toplayıcılarıyla birlikte gerçekleştirdiği grev esnasında öldürülür.

Dayanışma destanı!

Gazap üzümleri, bir salkımdaki üzüm taneleri gibi birbirine benzeyen işçi sınıfının dayanışmasını da güzel bir şekilde anlatıyor. Film bu yönüyle bir dayanışma destanıdır. Yasak olmasına rağmen arabasına yolcu alan şoför, yemeği diğer aç işçi çocuklarıyla paylaşan anne, aileye yiyecekleri için yardımcı olan kasiyer, kampın polis tarafından basılacağını haber veren bir işçi, sütünü açlıktan ölmekte olan yaşlıya içiren genç kadın… Kriz gibi olağanüstü açlık, yokluk ve kıtlık günlerinde yoksullar arasındaki dayanışma ve paylaşma duygusu devam ediyordu. Bizler, filmde olduğu gibi dayanışma ve paylaşma içerisinde olmalıyız ki burjuva bencilliği yok edebilelim.

Krizleri ve yoksulluğu yok edecek güç işçi sınıfıdır!

Kapitalizm krizlerle çökmez. Kendi işleyiş yasası gereği sürekli olarak durgunluk, canlanma, yükseliş dönemleri yaşar. Kapitalizm işçi sınıfının devrimiyle yıkılmadığı sürece sürekli bu inişler-çıkışlar devam eder gider. Krizlerden tek kurtuluş yolu vardır o da işçi sınıfının devrimci mücadelesidir. İşçi sınıfının hedefi olan sosyalizmde üretim toplumun ihtiyaçlarına göre planlanır. Rekabetin, sömürünün ve ücretli köleliğin olmadığı bu düzende tüm insanlar özgür birer üreticidirler ve ürettiklerini eşit bir şekilde paylaşırlar. İnsanlık sosyalizmle beraber savaşlara, krizlere, açlık ve işsizliğe son verecektir.

Kapitalist krizler hâlâ devam ediyor…

90’lı yıllardan bu yana kapitalizmin krizi giderek derinleşiyor. Kapitalizm işçi sınıfına karşı tam bir saldırı içinde. Çalışma koşulları ağırlaşıyor, ücretler düşüyor, haklar daralıyor. Krizin en belirgin izlerinden biri de yayılmaya başlayan emperyalist savaşlardır. Dünyamız krizin tetiklediği üçüncü bir emperyalist savaşa sürükleniyor. Krizler ve savaşlar işçi sınıfına devrimci olanaklar sunar. Bu olağanı gerçekliğe dönüştürmek için işçi sınıfının dünya çapında örgütlü ve mücadeleye hazırlıklı olması gerekiyor.

Filmin ana karakterlerinden olan Tom kapitalizme karşı mücadele etmek gerektiğini bilince çıkarıyordu. Annesinden ayrılmadan önce söylediği sözler bizler için hâlâ güncelliğini koruyor: "Gece karanlıkta ortalıklarda olacağım. Bakabileceğin her yerde olacağım. Aç insanların karnını sayesinde doyuracağı bir kavga varsa ben orda olacağım. Nerede polis birini dövse ben orda olacağım. İnsanların çılgına dönüp haykırışında ben olacağım. Bebelerin açken akşam yemeğinin hazır olduğunu bilip gülüşlerinde ben olacağım. Ve insanlar kendi yetiştirdiklerini yiyip, kendi yaptıkları evlerde yaşadığı zaman, ben orda da olacağım."

Bir dahaki etkinliklerde sizleri de aramızda görmek istiyoruz.

20 Aralık 2006

Sınıf, Emek, Tarih, Yaşam

Sınıfın Penceresinden

  • Binlerce yıl ötelerden günümüze uzanan yapılar, aslında bizlere emeğin serüvenini anlatır. Tüm zenginlik doğanın ve emeğin ürünüdür. Emektir doğadaki zenginliği işleyip dönüştüren. Ta Firavunların Mısır’ından Roma’ya, Hindistan’dan Korkunç İvan’ın Moskova’sına kadar… Dillere destan olmuş şehirleri kuran emektir. Piramitler, saraylar, kanallar, katedraller, sarnıçlar, kemerler, tapınaklar… Emektir bugünün insanını dahi hayrete düşüren tüm bu yapıları yaratan yegâne güç!
  • İnsanlar var olalı beri emek harcadılar, ürettiler, üretiyorlar. Beslenmek, barınmak ve hayatta kalmak çok zordu. Doğa hem bütün ihtiyaçları barındırıyordu ama hem de bunlara ulaşmak ciddi bir emek gerektiriyordu. Çeşitli aletlerin yardımıyla kendi güçlerini kullanan insanlar, zamanla doğada var olan suyun, hayvanların, rüzgârın gücünü kullanmayı keşfettiler. Böylece ihtiyaçlarını üretmek, yaşamlarını sürdürmek çok daha kolay oldu. İnsanın üretim sürecindeki gelişimi hep devam etti. Üretim sürecine makineler girdi, ilk makineler…
  • Kadına yönelik şiddet, kadın cinayetleri durmaksızın artarken emekçi kadınlar aynı sorulara cevap arıyor: Kadına yönelik şiddetin önüne neden geçilemiyor? Şiddet neden artıyor? Siyasi iktidarın temsilcileri şiddetin nedeninin eğitimsiz, cahil, vicdansız, merhametsiz, öfkesini kontrol edemeyen, ailevi ve ahlâki değerlere sahip çıkamayan kişiler olduğunu söylüyor. Erkekleri vicdanlı ve merhametli olmaya çağırıyorlar. Söylenen sözler ilk anda kulağa hoş gelebilir ama kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin artmasının sebebi tam da siyasi iktidarın aileyi korumak adına kadınların haklarına saldırması ve erkek egemen zihniyeti körüklemesidir.
  • George Floyd, “nefes alamıyorum” diye inliyordu ama ırkçı polis umursamadı ve onu acımasızca öldürdü. Floyd’a yapılan bu muamele, kara derililerin değişmeyen kara bahtı, bitmeyen çilesidir. Yüzlerce yıl boyunca Afrika’dan Amerika’ya köle olarak satıldılar bir hayvan ya da bir eşya gibi. İnsan yerine konmayan, aşağılanan, horlanan siyahlar onlarca kez isyan ettiler ve sonunda 1861’de başlayan Amerikan İç Savaşı sonrasında kölelikten kurtuldular. Özgürlüklerine kavuşan siyahların gözleri daha bir ışıl ışıl parlamaya başladı. Ne var ki, o umutlu bakışlardaki ışıltı çok geçmeden solduruldu, tam bir vahşetle karşı karşıya bırakıldılar.
  • Siyasi iktidarın temsilcileri halkın gözüne baka baka yalan söylüyor, bunu da politik uyanıklık ve iş bilme olarak pazarlıyorlar. Gülerek liranın dolar karşısında değer kaybetmesinin halkı ilgilendirmediğini söyleyen Bakan Albayrak, belli ki milyonları istediği gibi aldatabileceğini düşünüyor. Şüphe yok ki bu konuşmanın ardında kibir ve emekçileri aptal yerine koyma vardır. Enflasyon ve işsizlik verilerinin çarpıtılması da aynı bakış açısının ürünü değil mi?

Son Eklenenler

  • Okul yıllarımda dünyanın yok oluşa sürüklenmesinin sebebinin insanlar olduğunu düşünürdüm. Çünkü parfüm kullandığımız için ozon tabakasının delindiği, bunun da küresel ısınmaya yol açtığı anlatılırdı bizlere… Öte yandan dünyadaki karbondioksit...
  • Bilim insanları uzun zamandır küresel ısınmanın dünyayı bir felakete sürüklediğine dikkat çekiyor. Egemenler özellikle son 30 yıldır küresel iklim zirveleri düzenliyorlar, dünyayı bekleyen tehlikelere dikkat çekiyorlar ve sözde küresel ısınmanın...
  • Kadınların mücadeleye girişmesi zorlu bir süreçtir kuşkusuz ama emekçi kadın mücadeleci kimliğini bir kez kuşanmaya görsün! Sadece kendi hayatının da değil, tarih boyunca emekçi kadının ezilmişliğinin, sindirilmişliğinin, yok sayılmışlığının hıncını...
  • Gözümüzün nuru İşçi Dayanışması bültenimiz 150. sayısını yayınlıyor. Altın değerinde katkılarıyla işçi sınıfına 150 ay boyunca kesintisiz hizmet etmek anlamına geliyor bu. Bu zaman diliminde İşçi Dayanışması mücadeleci işçilerin sesi oldu....
  • Tekgıda-İş Sendikasına üye olmalarının ardından işten atılan ve işlerine geri dönmek için uzun soluklu direnişlerini devam ettiren Cargill işçileri, 10 haftalık eylem planlarının yedinci haftasında bir basın açıklaması düzenlediler. Cargill işçileri...
  • Gazetemiz İşçi Dayanışması 12,5 yılı geride bırakarak 150. sayısıyla okurlarına merhaba diyor. İşçi Dayanışması çıktığı günden beri geçmişle gelecek arasında köprü oldu; insanlığın ve işçi sınıfının geçmiş deneyimlerini, bilgi ve birikimlerini...
  • Sermaye sınıfı, pandemiyle birlikte işçilere dönük saldırılarını örtebildiği kullanışlı bir şal buluverdi. “Açlık mı, ölüm mü” ikilemini dayattığı işçi sınıfının ayağındaki prangaları gün geçtikçe ağırlaştırıyor. İşçilerin çalışma ve yaşam koşulları...
  • Bizler de kargo işçileri olarak yıllardır sınıfın sesi ve kürsüsü olan İşçi Dayanışması bülteninin 150. sayısını kutluyoruz. Kardeşler İşçi Dayanışması biz işçilere yol gösteriyor ve mücadelede umut veriyor. Bunu işyerlerinde yaptığımız...
  • UİD-DER’in mücadele araçlarından biri olan İşçi Dayanışması gazetesinin 150. sayısı çıktı. Sınıf bilincine sahip işçilerin yayınladığı bu gazete, bize ve çevremizdeki tüm işçilere her ay bilgi kaynağı oluyor. Bu sistemde sermaye sınıfı ve siyasi...
  • Merhaba arkadaşlar, sizlere UİD-DER ve İşçi Dayanışması’yla tanışmamdan bahsetmek istiyorum. Benim UİD-DER ile tanışmama ağabeyim vesile oldu. İlk olarak 2011 yılında, iş kazalarıyla ilgili bir etkinlik vardı, oraya katılmıştım. O günü hiç...
  • Ukrayna’nın en büyük demir madenciliği işletmesi olan Kryvyi Rih Demir İşletmesinin 4 madeninde işçiler grevde. Güneşten, gökyüzünden mahrum, yerin yüz metrelerce altında çalışan maden işçileri 3 Eylülden itibaren kendilerini madene kapatarak bir...
  • Bizler petrokimya sektöründe çalışan kadınlarız. Birçok işyerinde yaşanan sıkıntılar elbette bizim de fabrikamızda yaşanıyor. İlk başlarda bizi Covid-19 virüsüyle öyle korkuttular ki kimseyle temas etmemek için elimizden geleni yapıyorduk. Ama bunun...
  • İşçi Dayanışması gazetesi tam 150 sayıdır sınıfına yol gösteriyor! Değişen, dönüşen, kendi birliğine, gücüne ve örgütlülüğüne güvenen işçilerin sesi olarak çıktığı bu yolda büyümeye ve serpilmeye devam ediyor. İşçi sınıfının tarihsel mücadele...

UİD-DER Aylık Bülteni