Navigation

Buradasınız

“Güneşli Bataklık” Filminin Anlattıkları

Sarıgazi’de Cumartesi günü Vedat Türkali’nin senaryosunu yazdığı 1977 yapımı “Güneşli Bataklık” adlı filmi izledik. Film çekildiği dönemi çok yalın bir şekilde anlatıyor. Filmde işçi sınıfının mücadelesi, egemen sınıfın saldırıları, toplumun her kesiminin bu yaşananlarda bir taraf olmak zorunda kalması net bir şekilde ele alınıyor.

Filmde bir fabrikada sendikal mücadele veren, ücretlerinin yükseltilmesini talep eden işçilerle sermayesini büyütmekten başka hiçbir şey düşünmeyen, bu uğurda işçileri bölmek, mücadele eden öncü işçileri yok etmek için faşist çeteleri besleyen patron vardı. Sınıf atlama hayalleri kuran muhasebeci ve esnaflar üzerinden küçük burjuva ruh hali de net bir şekilde yansıtılmıştı. Ayrıca filmde o dönemde çeşitli üniversitelerde okuyan öğrencilerin işçi sınıfının mücadelesinin yanında yer alması ve işçi sınıfının mücadelesini örmeye, işçileri bilinçlendirmeye çalışmaları da bugünkü öğrencilerin nasıl bir mücadele tarzı yürütmeleri gerektiğini de gösteriyordu.

Mücadele eden, işçileri birlik olmaya çağıran işçi önderleri faşist çeteler tarafından öldürülürken, patron tuttuğu adamlarla işçiler arasında “Karadenizli”, “dağlı, kuyruklu”, “Trakyalı” gibi ayrımlar oluşturarak işçilerin bir arada durmasını engelliyordu. Sınıf bilincini, haklarını öğrenmeye başlayan Gümüşhaneli ise patronların ayrımlarını ortadan kaldırıyordu. Gümüşhaneliye “tarafını seç” dediklerinde “ben Gümüşhaneliyim. Hem Karadenizli, hem de doğuluyum” diyerek ayrımın önemsiz olduğunu vurguluyordu. Mücadele eden işçilere faşist çeteler saldırırken, işçi önderleri katledilirken polis katiller yerine işçileri gözaltına alıyor, işkence yapıyordu. Katiller yakalansa bile ertesi gün patronların isteğiyle salıveriliyordu. Patron dev ihaleleri alırken “batıyoruz, fabrikayı kapatıyoruz, işsiz kalırsınız, size zam yok, para yok” gibi türlü yalanlarla işçileri kandırmaya çalışıyordu. Tüm bunlar yaşanırken çelişkiler Gümüşhaneliyi de bir seçim yapmak zorunda bırakmıştı. Yaşanan onca haksızlık karşısında Gümüşhaneli muazzam bir değişim geçirerek doğal bir işçi önderi oluyor ve filmde şöyle sesleniyordu işçi arkadaşlarına “hepimiz kardeşiz, hepimiz biriz. Bizi birbirimize düşüren patronlardır. Esas suçlu onlar diyemeyiz. Esas suçlu arkadaşımız öldürüldüğünde bile birlik durmadığımız için biziz. Bu adamları öldürsek ne olacak? Biz bir kişiyi öldürürüz, onlar yerine iki koyarlar. Onları ancak bir arada durarak yenebiliriz.”

Günümüzde böyle filmler maalesef yapılmıyor. Sanat da toplumun her döneminde olduğu gibi sınıf hareketinden etkileniyor. 1980’den önce bu topraklarda sınıf hareketinin yüksek olduğu, devrimci durumların yaşandığı muazzam bir dönemdi. Fakat aynı zamanda faşist çeteler eliyle, yapay ayrımlar üzerinden işçi sınıfının mücadelesinin yok edilmeye çalışıldığı, adım adım faşizme giden yoldaki taşların döşendiği bir dönemdi. Bu filmde o dönemde yaşananları izledik.

Filmin adında da geçtiği gibi kapitalist sistemde gerçekten bir bataklığın içindeyiz ancak bu bataklığın üzerindeki güneş güçlü olursa bu bataklığı kurutabilir. Bu güneş de işçi sınıfının örgütlülüğüdür. İçinden geçtiğimiz dönem insanların umutsuz olduğu, gelecekten endişelendiği, umutların dibe vurduğu bir dönemdir. Ama unutmayalım ki işçi sınıfı ne kadar örgütsüzse o kadar güçsüz, çaresiz ve umutsuz hisseder kendini. Ama ne zaman örgütlenirse rüzgâr tersine döner ve yükselen işçi mücadelesiyle umutlar yeşerir, kapitalizmin bataklığını kurutur. İşçi sınıfının üzerine güneş yeniden doğar.

30 Mayıs 2016

Sınıf, Emek, Tarih, Yaşam

Sınıfın Penceresinden

  • Binlerce yıl ötelerden günümüze uzanan yapılar, aslında bizlere emeğin serüvenini anlatır. Tüm zenginlik doğanın ve emeğin ürünüdür. Emektir doğadaki zenginliği işleyip dönüştüren. Ta Firavunların Mısır’ından Roma’ya, Hindistan’dan Korkunç İvan’ın Moskova’sına kadar… Dillere destan olmuş şehirleri kuran emektir. Piramitler, saraylar, kanallar, katedraller, sarnıçlar, kemerler, tapınaklar… Emektir bugünün insanını dahi hayrete düşüren tüm bu yapıları yaratan yegâne güç!
  • İnsanlar var olalı beri emek harcadılar, ürettiler, üretiyorlar. Beslenmek, barınmak ve hayatta kalmak çok zordu. Doğa hem bütün ihtiyaçları barındırıyordu ama hem de bunlara ulaşmak ciddi bir emek gerektiriyordu. Çeşitli aletlerin yardımıyla kendi güçlerini kullanan insanlar, zamanla doğada var olan suyun, hayvanların, rüzgârın gücünü kullanmayı keşfettiler. Böylece ihtiyaçlarını üretmek, yaşamlarını sürdürmek çok daha kolay oldu. İnsanın üretim sürecindeki gelişimi hep devam etti. Üretim sürecine makineler girdi, ilk makineler…
  • Kadına yönelik şiddet, kadın cinayetleri durmaksızın artarken emekçi kadınlar aynı sorulara cevap arıyor: Kadına yönelik şiddetin önüne neden geçilemiyor? Şiddet neden artıyor? Siyasi iktidarın temsilcileri şiddetin nedeninin eğitimsiz, cahil, vicdansız, merhametsiz, öfkesini kontrol edemeyen, ailevi ve ahlâki değerlere sahip çıkamayan kişiler olduğunu söylüyor. Erkekleri vicdanlı ve merhametli olmaya çağırıyorlar. Söylenen sözler ilk anda kulağa hoş gelebilir ama kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin artmasının sebebi tam da siyasi iktidarın aileyi korumak adına kadınların haklarına saldırması ve erkek egemen zihniyeti körüklemesidir.
  • George Floyd, “nefes alamıyorum” diye inliyordu ama ırkçı polis umursamadı ve onu acımasızca öldürdü. Floyd’a yapılan bu muamele, kara derililerin değişmeyen kara bahtı, bitmeyen çilesidir. Yüzlerce yıl boyunca Afrika’dan Amerika’ya köle olarak satıldılar bir hayvan ya da bir eşya gibi. İnsan yerine konmayan, aşağılanan, horlanan siyahlar onlarca kez isyan ettiler ve sonunda 1861’de başlayan Amerikan İç Savaşı sonrasında kölelikten kurtuldular. Özgürlüklerine kavuşan siyahların gözleri daha bir ışıl ışıl parlamaya başladı. Ne var ki, o umutlu bakışlardaki ışıltı çok geçmeden solduruldu, tam bir vahşetle karşı karşıya bırakıldılar.
  • Siyasi iktidarın temsilcileri halkın gözüne baka baka yalan söylüyor, bunu da politik uyanıklık ve iş bilme olarak pazarlıyorlar. Gülerek liranın dolar karşısında değer kaybetmesinin halkı ilgilendirmediğini söyleyen Bakan Albayrak, belli ki milyonları istediği gibi aldatabileceğini düşünüyor. Şüphe yok ki bu konuşmanın ardında kibir ve emekçileri aptal yerine koyma vardır. Enflasyon ve işsizlik verilerinin çarpıtılması da aynı bakış açısının ürünü değil mi?

Son Eklenenler

  • Siyah emekçilere yönelik ırkçı saldırılar devam ediyor. ABD’de geçtiğimiz Mayıs ayında George Floyd’un katledilmesi üzerine tüm dünyada emekçilerin adalet talebi yükselmiş, meydanlar ırkçı nefrete karşı dolup taşmıştı. Kıtadan kıtaya sıçrayan...
  • Sağlık sistemindeki çöküş salgınla birlikte daha görünür hâle geldi. Sağlık çalışanlarının yükü artarken, dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de sağlık işçileri bu duruma sessiz kalmıyor. Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikasının (SES...
  • Çok şahit olmuşuzdur ilginç haber başlıklarına. “Emeklilere Müjde”, “Çalışanlara Müjde”, “Artık Herkes Kıdem Tazminatı Alacak” vs... Ama haber içeriğine baktığımızda hiç de müjdeli bir şeyle ya da başlıkta söylendiği gibi heyecan verici bir haberle...
  • “Bir adım öne geçme zamanı! 60 yıllık tecrübemizi çalışma hayatımızın yarınları için seferber ediyoruz. Ülkemizi geleceğin merkezi yapmak için teknoloji hareketini başlatıyoruz.” Metal Sanayicileri Sendikası MESS ilk ürününü paylaşmaktan gurur...
  • Sağlıklı bireyler olabilmek başta sağlıklı beslenmekten geçiyor. İyi beslenenler daha az hasta olurlar. Özellikle kanser gibi önemli hastalıklara yakalanma riskleri de düşer. Bağışıklık sistemleri güçlü olduğundan Covid-19 gibi bulaşıcı hastalıklara...
  • Koronavirüs salgını dünyanın her yerinde sağlık işçilerinin iş yükünü daha da arttırdı. Bu süreçte hayata geçirilen tüm uygulamalar bilim kisvesi altında yapılırken gelin biz de artan iş yükü ve gece mesailerini bilimsel çerçevede değerlendirelim....
  • Ah ah ne günlerdi! Hasta olmaktan ve iğnelerden korksam da hasta olunca yiyeceğim güzel yemeklerin hayalini kurardım çocukken. O zamanlar pek öyle dolabımız dolmazdı. Okula giderken yılda toplasan beş defa bile harçlık aldığımı bilmem. Alsak bile en...
  • Pandemi ortaya çıktığından beri biz işçilerin sırtına binen yük her geçen gün artıyor. Biz işçiyiz, yük hayvanı, bir alet ya da makine parçası değiliz. Bizlerin de yaşamları, aileleri ve özlemleri var. Ama öyle bir düzende yaşıyoruz ki, biz işçiler...
  • Dünyanın birçok ülkesinde ücret artışı, iş güvenliği önlemlerinin alınması, ağır çalışma koşullarının düzeltilmesi, sağlık alanında daha fazla istihdam gibi taleplerle sokaklara çıkan sağlık işçilerine İranlı sağlık işçileri de katıldı. İşçiler 2...
  • UİD-DER olarak, sokağa çıkma yasaklarının uygulandığı yılbaşı akşamı ve takip eden üç gün boyunca yaptığımız yayın akışı sırasında dünyanın dört bir yanından sınıf kardeşlerimizin mücadelelerini hatırlattık. “Zamanı Karanlığa Boğanlara İnat Umut...
  • 2020 yılı işçi sınıfının haklarına yönelik büyük saldırıların gerçekleştiği bir yıl olarak geride kaldı. İşçilerin haklarını kırpmak, gasp etmek için her fırsatı değerlendiren sermaye sınıfı, koronavirüs salgınını da büyük bir fırsat olarak gördü ve...
  • Otlakların birinde bir öküz sürüsü yaşarmış. Çevredeki aslan sürüsünün de gözü öküzlerdeymiş. Ancak, öküzler saldırı anında bir araya geldiği zaman, aslanların yapacak bir şeyi kalmazmış. Bu yüzden küçük hayvanlarla beslenmek zorunda kalan aslanlar...
  • İş güvenliği önlemlerinin alınmaması nedeniyle sık iş cinayetlerinin gerçekleştiği sektörlerin başında gelen tersanelerde yine bir iş cinayeti yaşandı. İstanbul’da Tuzla Gemi Tersanesinde 9 Ocakta gerçekleşen iş cinayetinde 25 yaşındaki İsmail...

UİD-DER Aylık Bülteni