Buradasınız
Musa Servi: Kıdem Tazminatı Son Kalemizdir, Savunacağız!
![](https://uidder.org/sites/all/modules/lazyloader/image_placeholder.gif)
AKP hükümeti kıdem tazminatına el koymak üzere çalışmalarını hızlandırmış durumda. Bunu yaparken, kıdem tazminatına büyük bir darbe indirecek olan özel istihdam bürolarının kurulmasını sağlayacak yasayı da Meclis’e sevk etti. Sermaye sınıfının kıdem tazminatına el koyma hamlesine karşı sendikalardan ve sendika konfederasyonlarından ise cılız bir ses yükseliyor. “Kıdem tazminatı kırmızı çizgimizdir, gerekirse grev yaparız” diyen Türk-İş’in merkezi yönetimi sessizliğini koruyor. Kıdem tazminatının gasp edilmesine karşı geçtiğimiz günlerde Tuzla Deri Sanayi Bölgesinde bir açıklama yapan DERİTEKS Genel Başkanı Musa Servi, kıdem tazminatı son kalemizdir, savunacağız diyor. Dayanışma Tv’nin Musa Servi ile yaptığı röportajın bir kısmını İşçi Dayanışması olarak aşağıda yayınlıyoruz.
AKP kıdem tazminatı konusunu neden tekrar gündeme getirdi?
Kıdem tazminatı 1936’da işçilere verilen bir hak. Eskiden kıdem tazminatı tavanı yoktu, ancak bu 12 Eylülle birlikte kısıtlandı.
Sermayeyi çekebilmek için (yabancı yatırımları) çalışma koşullarının esnekleştirilmesi gerekiyor. Bu, zaten AKP’nin iktidar olmadan önce de programında vardı. Çalışma yaşamının esnekleştirilmesi için kıdem tazminatı uzun zamandır gündemdeydi. İşverenler yük olarak değerlendiriyor. AKP sermayenin işini kolaylaştırmak için Çin’i model alarak “çalışma yaşamını daha da esnekleştireceğiz” diyordu. Bu amaçla oluşturduğu 3 ayrı programla kıdem tazminatı, kiralık işçi büroları, esnek çalışma konusunda verdiği sözü yerine getiriyor.
Kıdem tazminatını neden bugün gündeme getiriyor? Çünkü bu konu sermayeye verilen bir söz aslında. Kazanılmış bir hakkı yok etmek istiyor. Kıdem tazminatı işçiler için aynı zamanda iş güvencesi demektir. Onlar toplumun yüzüne bakarak yalan söylüyor. İşçilerin yüzde 85’inin kıdem tazminatı alamadığını söylüyorlar. Hâlbuki bu yalan, pür yalan! Çünkü kıdem tazminatını alamayan işçi, dava açarak kıdem tazminatını alabiliyor. Şimdi kıdem tazminatında 30 günden kayıp olmayacak diyorlar. Yine yalan! Madem öyle neden kıdem tazminatına dokunuyorlar? Eğer gerçekten işçilerin yararına bir düzenleme yapmak istiyorlarsa, yasanın mevcut haline tek bir madde eklenerek bu düzeltme yapılabilir. “Kıdem tazminatını almayanlar için” ayrı bir düzenleme yapılır. Kıdem tazminatı düzenlemesinde devletin alacaklarına öncelik veriyorlar, oysa işçinin alacaklarına öncelik vermeliler.
Patronlar bu düzenlemeyle istedikleri zaman işçi çıkarabilecekler. Ama hükümet işin bu kısmından hiç bahsetmiyor.
Patron, ekonomik maliyet getirdiği için, işçiyi istediği zaman işten atamıyor. Ama kıdem tazminatının fona devredilmesi halinde, işçi işten çıkarıldığında para alamayacak. İşsizliğin arttığı bir dönemde iş de bulamayacak. Koşulları ağır olan işsizlik fonundan da yararlanamayacak. Bu nedenle kıdem tazminatı tüm işçilerin son kalesidir. Esas hedef işçilerin sendikal birliklerini, direncini tamamen kırmaya yöneliktir.
Kıdem tazminatının fona devredilmesi, kölelik büroları, uzaktan çalışma arasındaki ilişkiyi biraz açar mısınız? İşçiler için ne anlam ifade ediyor bu saldırılar?
Mevcut iktidar kural dışı çalışmayı, esnek çalışmayı bize dayatıyor. Kadınlara “müjde” denilerek Meclis’ten geçirilen “yarı zamanlı” çalışma yasası, gerçekten kadınlar için müjde mi, kadınları eve kapatmak mı? Patronlar, “ben kesinlikle yarı zamanlı işçi çalıştırmam. Bu saatten sonra kadın işçi işe almayacağım” diyor. Bu müjde değil, kadınların üretimden koparılması, eve kapatılması demektir.
Kiralık işçi büroları konusunda da bizim bu bölgede (deri sanayi) şöyle bir şey oluyordu: Biz bir fabrikada direnişe çıktığımızda patronlar bu kiralık işçi bürolarından işçi temin ediyorlardı. Bu işçilerin maaşı, ücreti esas işveren tarafından değil, kiralandığı yer tarafından ödeniyor. Yaşanan örneklerden işçilerin maaşlarının ödenmediğini, sigortasının yatırılmadığını gördük. Kiralık işçiler örgütlenmek isteseler, büro tarafından işyerinden geri çekiliyor. Bu esnek çalışma değil kuralsız çalışmadır. (Mevcut durumda özel istihdam büroları yalnızca iş bulma kurumu gibi çalışıyorlar. İşçileri işe alma ve kiralama yetkileri yok, yaptıkları şey yasa dışı ve fiili bir durum. Şimdi hükümet bu fiili durumu yasalaştırmak istiyor- İşçi Dayanışması).
Kayıt dışı çalışan çok sayıda işçi var. Çalışan nüfusun yüzde 40’ı kayıt dışı. Genç nüfusun yüzde 20’si işsiz. Demek ki bu kayıt dışı çalışanların kayıt içine alınması için bir düzenleme yapılması gerekiyor.
İşçilerin tazminatlarını alabilmesi için fonu getirmek istediğini söylüyor AKP. Ama tazminatını alamayan işçilerin çoğu taşeronda çalışıyor. Hükümet taşeron çalışmayı neden yasaklamıyor?
AKP iktidarında taşeron işçi sayısı 358 binden 2,5 milyona çıktı. Taşeron cennetini kendisi oluşturdu. Meclis çatısı altında dahi taşeron işçi çalışıyor. Çalışma Bakanlığı’nın yenilenen binasının inşaatında çalışan işçilerin çoğu taşerondaydı. Karayollarında taşeronda çalıştırılan işçiler açtıkları davayı kazandılar. Yargıtay tarafından da davaları kesinleşti. Buna rağmen taşerondaki işçilerin 6-7 binini kadroya aldı gerisini kadroya almadı. Kamu hastanelerinde sağlık çalışanları, inşaat veya orman işçisi olarak gösteriliyor. AKP, işçilerin lehine bir yasa çıkartmıyor. Kuralsız çalışmayı yaygınlaştırmak istiyor.
Kıdem tazminatının fona devredilmesi konusunda sendikaların çeşitli önerileri oldu. Türk-İş 2012’de yaptığı açıklamada, kıdem tazminatının kendileri için “kırmızı çizgi” olduğunu, bunun için gerekirse genel grev yapabileceklerini açıklamıştı. DERİTEKS’in bu konuda önerisi var mı?
Kıdem tazminatının kaldırılması halinde genel greve gitmek için Türk-İş Genel Kurulu’na önerge vermiştik. Bu önergemiz salonda alkışlanarak kabul edilmişti. Kıdem tazminatı konusu Şubat sonu ve Martta netleşecek. Taraflar bu konuyu görüşmeye devam ediyor. Şimdi 30 günden aşağı olmayacak diyorlar. Zaten şu anda 30 gün. Aslında kıdem tazminatını alamayanlar için bir düzenleme yapılması gerekiyor. Şu anda sosyal sigorta primleri devletin denetiminde. Zaten işçilerin yüzde 40’ı için prim ödenmiyor. Kıdem tazminatını bir fona devretmeniz halinde, hiçbir patronun bu fona para yatırması mümkün değil. İşçinin de o fondan alması mümkün değil. Daha önce Türkiye’de oluşturulan fonların akıbeti belli. Turgut Özal döneminde herkesin konut sahibi olması amacıyla Konut Edindirme Fonu oluşturuldu. Ama para yok ortada. Tasarruf Teşvik Fonu oluşturuldu. En son işsiz kalan işçilerin ihtiyaçlarını bir süre karşılaması için İşsizlik Fonu oluşturuldu. Bu fonda 90 milyar lira para birikti. İşsiz kalan işçinin iş bulana kadar bu fondan yararlanması gerekirken, işçinin son 600 günde bir işyerinde çalışıyor olması, son 120 günde sigorta priminin eksiksiz yatırılması şartları nedeniyle işsizler bu fondan faydalanamıyorlar. Devlet burada biriken parayı başka işler için kaynak olarak kullanıyor. Yani amacına uygun bir şekilde kullanılmıyor. Bu haliyle kıdem tazminatına dokunulması durumunda işçiler mağdur olacak ve kıdem tazminatı tamamen rafa kaldırılacaktır.
Kıdem tazminatının fona devredilmesi halinde işçilerin veya sendikaların denetimi olabilecek mi?
Nasıl asgari ücret komisyonunda 4 işçi sendikası, 4 hükümet ve 4 işveren temsilcisi var. Hükümetle işveren yan yana geldiğinde karar çoğunluk olarak onlardan yana çıkıyor. Fon için oluşturulması muhtemel komisyonda da işçilerin temsilcileri olsa bile, tıpkı asgari ücret komisyonundaki gibi, alınacak kararlar sermayeden yana olacak. İşçilerden yana olmayacağı kesin.
Hükümet ve patronlar fonlarla sermaye için kaynak oluşturmuş oluyorlar. Bunu biraz daha açabilir miyiz?
Bunu teşvik olarak veriyorlar. İşsizlik fonundan GAP’a para aktarıyorlar. Hâlbuki çok sayıda işsiz var ve bunlar için fonun kullanılması gerekiyor. Ancak öyle kullanılması halinde işsizlik fonundaki adaletsizliği giderdi diyebilirdik. Ama işsizlik fonu işverenlere ve sermaye gruplarına kaynak olarak aktarıldı, GAP için kullanıldı. Açık buldukları yeri kapatmak için işsizlik fonunu kullanıyorlar.
Asgari ücret 940 liradan 1170 liraya çıkarıldı. İşverenlere 100 lira teşvik verildi. Bu teşviki işsizlik fonundan aktaracaklardır.
Hükümetin bu saldırısı nasıl durdurulacak? Sendikalar olarak ne yapmayı planlıyorsunuz?
Bu saldırıların sonuçlarını sadece işçiler çekmeyecek, tüm toplum çekecek. Çalışanların yüzde 5’i 6’sı sendikalı. Yüzde 95’i sendikasız. Hükümet, medyası aracılığıyla tüm toplumu etkisi altına almış durumda. İşçiler, gerçekten de 1 gün bile çalıştıklarında kıdem tazminatı alabileceklerini zannediyorlar. Yarın öbür gün kendini kapının önünde bulacağını bilmiyor. Patron kıdem yükü olmadığı için işçiyi daha rahat çıkarabilecek. Sözleşmedeki sosyal yardımlarla asgari ücretin iki katı ücret alan işçiler işten çıkarılacak ve yerlerine başka işçiler alacaklar. Bütün sendikalar bu konuyu ele almalı ve mücadeleyi ortaklaştırmalıdır. Biz, işçileri bu konuda daha duyarlı hale getirmek üzere sendikalı-sendikasız tüm işçiler için çalışma yürüteceğiz. Sadece basın açıklamaları değil, bu saldırının gerçekleşmesi halinde üretimden gelen gücümüzü kullanacağız. Bu bizim son kalemiz. Bunu da kaybedersek tamamen kölelik pazarıyla karşı karşıya kalırız.
İşçi Ali Soruyor
- Durak Tekstil İşçileriyle Söyleşi
- Bursa’dan Bir Özel Okul Öğretmeniyle Söyleşi
- Malatyalı Kadın Tekstil İşçisi İle Deprem ve Kadın İşçiler Üzerine Söyleşi
- Nilgün Soydan ile Kemal Türkler Söyleşisi
- Genel-İş İzmir 8 No’lu Şube Başkanı Gümüştekin ile Söyleşi
- İş Güvenliğimiz İçin 1 Mayıs’ta Sınıfımızın Saflarındayız
- Avukatlar Anlatıyor: Yasalar Yetmez, İşçi Sınıfını Örgütlülük Kurtarır
- Bir Afgan Göçmen İşçiyle Söyleşi: “Ölmek ya da Özgürce Yaşamak”
- Ekmekçioğulları İşçileri ve Anadolu Şube Başkanı Deniz Ilgan’la Direniş Üzerine
- Söz Hakları İçin Direnen Ekmekçioğulları İşçilerinde
- Trelleborg İşçileriyle Grev Üzerine Söyleşi
- Cargill İşçileriyle Sohbet
Son Eklenenler
- İngiltere’de geçtiğimiz haftalarda üç çocuğun öldürülmesinin ardından bu cinayetlerden göçmenleri ve Müslümanları sorumlu tutan güruhlar sokaklara dökülmüştü. Ülkede göçmen ve Müslümanları hedef alarak ırkçı saldırılar başlatan faşist çetelere karşı...
- İstanbul Bakırköy Metro şantiyesinde Bayburt Group taşeronu Modüler Teknik firmasında çalışan DİSK Dev Yapı-İş üyesi inşaat işçileri ücretleri aylardır ödenmediği için 12 Ağustosta Bayburt Group önünde eyleme başladı.
- Herkesin dilinde olan basit, masum bir soru… Ama aynı zamanda soranın da cevaplayanın da belli düşünce kalıplarına hapsolduğunu gösteren bir soru: Senin memleket nere? Fabrikada yeni işe başlayan birine, sokakta, otobüste, parkta tanıştığımız birine...
- İki kız kardeş, 15 yaşındaki Esmanur Argun ve 18 yaşındaki ablası Elif Argun, Urfa Viranşehir’den tarım işçisi olarak Bursa’ya gelmişlerdi. İşe giderken onları taşıyan traktörün devrilmesi sonucu hayatlarını kaybettiler. Kısacık yaşamları gibi...
- Tekgıda-İş Sendikasına üye oldukları için işten atılan Polonez işçilerinin sendikalı çalışma hakkı ve işe iade talebiyle başlattıkları direniş sürerken 9 Ağustosta İstanbul Valiliği önüne giderek seslerini duyurmaya çalıştılar. Türk Harb-İş...
- Geçtiğimiz günlerde Cerrahpaşa Üniversitesine bağlı Murat Dilmener Hastanesinin su tesisatının patlaması üzerine, yeni doğan yoğun bakım ünitesinin tavanı çöktü. Solunum cihazına bağlı bir bebek hayatını kaybetti. Solunum cihazına bağlı olan ve...
- UİD-DER’e gelmeden önce de bu dünyada olup bitenlere karşı öfkeliydim. Bir şeyler yapmak istiyordum fakat ne yapacağımı bilmiyordum. Yani öfkemi doğru yerekanalize edebilmiş değildim. UİD-DER sayesinde kapitalist bir sistemde yaşadığımızı ve tüm...
- 31 Mart yerel seçimleri sonrası belediye işçilerine yönelik işten atma ve ücret gaspı saldırıları devam ediyor. İşten atılan işçiler işe iade talebiyle direnişe başlarken ücretleri gasp edilen, düşük ücret dayatılan işçiler de çeşitli eylemlerle hak...
- Sokak köpeklerinin katledilmesinin önünü açan yasa geçtiğimiz günlerde AKP’li ve MHP’li vekillerin oylarıyla Meclisten geçti. Yasa hazırlanırken ve oylanırken yaşananlara baktığımızda nasıl bir düzende yaşadığımızı daha iyi anlıyoruz. Yasa gündeme...
- 6 Şubat depremlerinin üzerinden bir buçuk yıl geçmesine rağmen deprem bölgelerinde barınma sorunu bile çözülmüş değil. Depremden sonra TOKİ, 18 ilde 674 bin 238 konut yapılmasını hedeflediğini açıklamıştı. Şimdiye kadar teslim edilen konut sayısı...
- İkinci Dünya Savaşının son aylarında ABD’nin Hiroşima’ya atom bombası atması ve yüzbinlerce insanın ölümüne neden olması insanlık tarihinin en büyük katliamlarından biri olarak acıyla hatırlanmaya devam ediyor. Bu büyük katliamın 79. yıldönümü olan...
- 28 Temmuz 1914’te dünyanın o güne kadar gördüğü en kanlı savaş başladı. Tam dört yıl süren ve 20 milyon insanın ölümüne, milyonlarcasının yaralanmasına ve sakatlanmasına, kentlerin yakılıp yıkılmasına yol açan bu savaş tarihe Birinci Dünya Savaşı...
- İspanya’da bir duvarda şöyle yazıyor: “El que nos roba es de aqui y rico no inmigrante y pobre.” Yani “Bizi soyanlar göçmen ve yoksul değil, buralı ve zengin.” Bu kısacık bir duvar yazısı içinde bulunduğumuz durumu çok çarpıcı bir şekilde anlatıyor...