Navigation

Buradasınız

İşçilerin Sordukları/30

Kasım 2014, No:80

Askere gideceği için işten ayrılan işçi işsizlik maaşı almaya hak kazanır mı?

İşyerinden askerlik nedeniyle ayrılan işçiler kıdem tazminatı almaya hak kazandıkları gibi işsizlik maaşı almaya da hak kazanırlar. Bunun için askerlik dönüşünde işçi bir ay içerisinde bağlı bulunduğu İŞKUR’a işten ayrılış bildirgesi ile giderek müracaatta bulunmalıdır. İşçinin işsizlik maaşı alabilmesi için son üç yıl içinde en az 600 gün primi olması ve son 120 gün içerisinde de kesintisiz olarak sigortasının ödenmiş olması gerekiyor. İşçi askerde geçen süreler için işsizlik maaşı alamaz. İşçi 600 gün sigortalı olarak çalışmışsa 180 gün, 900 gün sigortalı olarak çalışmışsa 240 gün, 1080 gün sigortalı olarak çalışmışsa da 300 gün süre ile işsizlik maaşını yeni bir iş buluncaya kadar alabilir. İş Kanunu’nun 31. maddesine göre işçi terhisinden sonra iki ay içerisinde aynı işyerinde çalışmak için tekrar başvuruda bulunursa patron bu işçiyi öncelikle işe almak durumundadır. İşe alındığı takdirde işçinin işsizlik sigortası kesilir.

Sağlık sorunları nedeniyle işten çıkan veya çıkarılan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?

İş Kanunu’nun 24. ve 25. Maddeleri, herhangi bir sağlık sorunu nedeniyle işçinin patron tarafından işten çıkarılması veya kendi talebiyle işten çıkması durumunda haklı olarak iş sözleşmesine son vermesini içermektedir. Bu maddelere göre işyerinde herhangi bir hastalığa yakalanan işçiyi patron işten çıkarırsa işçi hem kıdem tazminatı hem de işsizlik maaşı almaya hak kazanır.

İşçi işyerinde yaptığı işten kaynaklı bir hastalığa, kazaya, yaralanmaya maruz kalırsa bunu sağlık kurulundan aldığı raporuyla birlikte işyerine bildirerek haklı bir şekilde işten ayrılıp işsizlik sigortası ve tazminat almaya hak kazanır. Fakat işçi işten ayrılmayı talep etmeden önce çalıştığı bölümün kendi sağlık durumuna iyi gelmediğini ve bölüm değişikliği yapılmasını raporuyla birlikte işyerinden yazılı bir şekilde talep etmek zorundadır. Eğer patron bu talebi yerine getirmezse işçi haklı olarak işten çıkışını isteyebilir. Örneğin işçinin mal yükleme işinin sağlığına zararlı olduğu raporla saptanmışsa ve buna rağmen patron kendisini bu işte çalışmaya zorluyorsa işçi fesih hakkını kullanabilecek, sağlığına uygun yeni bir işe, meselâ puantaj işine verilmesi halinde ise artık bu hakkını kullanamayacaktır.

Taşeron olarak çalışan işçi veya belirli süreli işte çalışan işçi işsizlik maaşı almaya hak kazanır mı?

Taşeron uygulaması ve sözleşmeli çalışma nedeniyle birçok işçi haklarını bilmediği için hak gaspına uğramaktadır. Özellikle taşeron şirketlerde belirli süreli sözleşme uygulamaları yaygındır. Taşeron işletmeler, her yıl işçilerle yeniden belirli süreli sözleşme yapmakta ya da işçilerin eski sözleşmelerini devam ettirmektedirler. Bu durumda sözleşme, belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşmüş sayılır ve işçiler, iş sözleşmesinin feshi durumunda ihbar ve kıdem tazminatına hak kazandıkları gibi işsizlik maaşı almaya da hak kazanırlar. İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 51. maddesine göre de belirli süreli hizmet akdi ile çalışmakta olup da sürenin bitiminde işsiz kalan ve süreli fesih yoluyla işveren tarafından işten çıkarılan işçilerin işsizlik maaşı alma hakları vardır. İşçinin yine gerekli sigortalılık süresini doldurmuş olması gerekmektedir.

Taşeron sözleşmelerinde veya belirli süreli sözleşmelerde yer alan “işten çıkartılırsam ya da işten kendim çıkarsam hiçbir hak talep etmeyeceğim” gibi maddelerin hiçbir bağlayıcılığı yoktur. Patronun sözleşmeye koyduğu bu tür maddeler bizi korkutmasın ve her türlü hakkımızı almak için hem hukuki yollara başvuralım hem de örgütlü bir şekilde mücadele edelim.

İşyerinin el değiştirmesi, kapanması, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle işten çıkarılmış işçi işsizlik maaşı alabilir mi?

İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 51. maddesine göre, işyerinin el değiştirmesi veya başkasına geçmesi, kapanması veya kapatılması, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedenleriyle işten çıkarılmış olanlar işsizlik maaşı almaya hak kazanırlar. Ayrıca özelleştirme nedeniyle hizmet akdi sona erenler, işyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle sözleşmeleri sona eren işçiler işten çıkarılmadan önce gereken sigortalılık süresini de tamamlamışlarsa işsizlik maaşı almayı hak ederler. İşçiler, işten ayrılma bildirgesi ile birlikte işten çıktıkları günden itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na doğrudan veya elektronik ortamda başvurabilirler.

15 Kasım 2014

UİD-DER Aylık Bülteni

Son Eklenenler

  • DİSK’e bağlı işyerlerinde çalışan işçiler, yarım gün iş bırakarak “kıdem tazminatının gaspına hayır, vergi adaleti istiyoruz” sloganıyla Konak Meydanına yürüdü. 181 gündür işlerine dönmek için direnen Aliağa Belediyesi işçileri de kendi...
  • DİSK, Türk-İş ve Hak-İş genel başkanları, vergi adaletinin sağlanması talebiyle Türk-İş Genel Merkezinde bir araya gelerek ortak bir basın açıklaması gerçekleştirdi. DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay ve Hak-İş...
  • Başarıya giden yol nedir, hiç düşündünüz mü? Şimdi bu soruyu niye sordum merak ediyor olabilirsiniz. Kurbağalar ile ilgili bir hikâye okudum. Bu hikâye çok hoşuma gitti ve sizlerle paylaşmak istedim. Üzerine biraz düşününce hayatımızda da bu...
  • İstanbul Fatih’te 6 Kasım Çarşamba günü dört kardeş evlerinde ölü bulundu. Tanıdıkları haber alamayınca evlerine gittiler ve kapıda “Dikkat siyanür var, polisi arayın, içeri girmeyin” notu ile karşılaştılar. Notu gören kardeşlerin tanıdıkları polise...
  • Milyonlarca işçinin brüt ücretinden yapılan kesintiler, işçinin yıllık gelirine göre değişiyor. Geliri 18 bin liraya kadar olanlardan yüzde 15, 18 binle 40 bin lira arasında olanlardan yüzde 20, 40 binle 148 bin lira arsında olanlardan ise yüzde 27...
  • TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu, beklenen büyük İstanbul depreminin olası sonuçlarına ilişkin 11 Kasımda bir çalıştay düzenledi. Düzce depreminin 20. yılında Kadıköy’de düzenlenen İstanbul Deprem Çalıştayında, 20 milyonluk mega kentin depreme...
  • Zeytinoğlu Grubu’na bağlı Entil Endüstri, Halpaki Döküm ve Tarkon Makine işçilerinin kıdem tazminatları ve 5 aylık ücretlerinin ödenmesi talebiyle 4 Kasımda başlattıkları nöbet eylemi devam ediyor. 3 fabrikada çalışan işçiler, taleplerini duyurmak...
  • 17 Ağustos depremini Kocaeli Karamürsel’de yaşamış birisi olarak, o gece ve sonrasında yaşadıklarımı sizlerle paylaşmak istedim. O zamanlar eşim İstanbul’da çalışıyor, ben 1 yaşındaki kızım ve 4 yaşındaki oğlumla annemde kalıyordum. 17 Ağustos...
  • Genç yaşlı, evli bekâr, köylü, şehirli, Avrupalı, Asyalı fark etmiyor. Dünyanın her yerinde baskı altına alınıyor, şiddet görüyoruz. Kadınların emek gücü ucuzdur. Bu düzende söz hakkımızı erkekler belirlemek istiyor. Çalışıyor ve ev geçindiriyoruz...
  • Ankara’nın Etimesgut ilçesinde Elya Yapı’ya ait Elya Center şantiyesinde çalışan 30 inşaat işçisi aylardır ödenmeyen ücretlerini talep ettiler. Elya Yapı patronları 9 Kasımda işçilere ücretlerinin ödeneceği sözünü verdi. Aldıkları sözün ardından...
  • Ben on üç yaşından beri çalışmaktayım. Adana’da birçok fabrikada çalıştım, son beş yıldan beri ise bir fabrikada metal işçisi olarak çalışıyorum. Daha önce hep duyuyordum UİD-DER’in etkinliklerini ama böyle bir etkinliğe hiç katılmamıştım....
  • İki dağcı genç çadırlarını alır dağa çıkarlar. Çadırlarını kurar ve gece içinde uyurlar. Gençlerden biri gece uyanır. Panik halde arkadaşını uyandırır. Ne olduğunu, niye uyandırıldığını anlayamayan şaşkın arkadaşına sorar:
  • Geçenlerde eve dönmek için dolmuşa bindim, dolmuş hakikaten dolmuş durumdaydı. Dolmuşta iki kişinin kendi aralarında yaptıkları sohbete kulak misafiri oldum. Diş hekimi bu iki insan bir birilerine “müşteri nasıl kazıklanır” taktiğini veriyordu. “Bak...